4 Απριλίου 1968, ο ακτιβιστής, ηγέτης του Αφροαμερικανικού Κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα των μαύρων και βραβευμένος με Νόμπελ Ειρήνης Μάρτιν Λούθερ Κινγκ που «είχε ένα όνειρο…» δολοφονείται.  

Ο θάνατός του προκάλεσε κύμα ανησυχίας ότι το «όνειρό» του όχι μόνο θα μείνει ανεκπλήρωτο αλλά θα γκρεμιστεί.
Στο Ράσβιλ, μια μικρή γεωργική επαρχία των Η.Π.Α με πληθυσμό κάτω των χιλίων ατόμων, που ήταν όλοι άσπροι και χριστιανοί, μια δασκάλα έψαχνε τρόπο να εξηγήσει στους μαθητές της τη βαρύτητα του γεγονότος.
Η δασκάλα, Τζέιν Έλιοτ, επανειλημμένα είχε κάνει συζητήσεις για τον ρατσισμό, τις διακρίσεις και τις προκαταλήψεις.
Αντιλαμβανόταν όμως, ότι για τα παιδιά που δεν αλληλεπιδρούσαν καθόλου με ομάδες μειοψηφίας, οι συζητήσεις αυτές δεν είχαν ουσιώδες αντίκτυπο.

μαθητής που αγανακτεί γιατί ήρθε η σειρά του να φορέσει το μπλε κολάρο και άρα να είναι στο περιθώριο
Η δασκάλα λοιπόν, αποφάσισε να εφαρμόσει στους μαθητές της Τρίτης τάξης του δημοτικού, μια τακτική βιωματικής μάθησης.
Ένα πρωί εξηγεί ότι η τάξη θα χωριστεί σε δυο κατηγορίες: τα παιδιά με γαλανά μάτια και τα παιδιά με τα καστανά μάτια.
Για να διακρίνονται εύκολα τα παιδιά με καστανά μάτια θα έπρεπε να φοράνε και ένα μπλε κολάρο.

Τα προνόμια του γαλανομάτη και τα μειονεκτήματα του καστανομάτη

Τα γαλανομάτικα παιδιά είχαν πέντε λεπτά παραπάνω διάλειμμα, μπορούσαν να πιουν νερό από τη βρύση, να έχουν δεύτερο μεσημεριανό γεύμα και να παίξουν στην παιδική χαρά. Αντίθετα τα παιδιά με καστανά μάτια μπορούσαν να πιουν νερό μόνο από χάρτινα ποτήρια, δεν μπορούσαν να παίξουν με τα άλλα παιδιά και δεν επιτρεπόταν να μπουν στην παιδική χαρά.
Ταυτόχρονα, η καθηγήτρια φρόντιζε να κατακρίνει κάθε κίνηση των παιδιών με καστανά μάτια και να τα μειώνει αναδεικνύοντας ως αίτιο του λάθους τους τα καφέ μάτια τους.
Αντίθετα, επιβράβευε τα παιδιά με γαλανά μάτια και τα εμψύχωνε να νιώθουν ανώτερα λόγω του χρώματος των ματιών τους.

"ένιωθα σε σκυλί με λουρί" , "ένιωθα σαν να ήμουν στη φυλακή και να έχουν πετάξει το κλειδί" : λόγια των μαθητών όταν φόραγαν το μπλε κολάρο
«ένιωθα σε σκυλί με λουρί» , «ένιωθα σαν να ήμουν στη φυλακή και να έχουν πετάξει το κλειδί» : λόγια των μαθητών όταν φόραγαν το μπλε κολάροΤα μικρά παιδία δε δυσκολεύτηκαν να ενστερνιστούν αφενός το ρόλο του νταή που μπορεί να κακομεταχειριστεί όποιον αυθαίρετα θεωρεί κατώτερο και αφετέρου στο ρόλο του κατώτερου και αδικημένου που δεν αξίζει να προσπαθεί γιατί όλες οι προσπάθειες του ματαιώνονται.

Η αντιστροφή των ρόλων

Την άλλη μέρα οι ρόλοι αντιστρέφονταν και γίνονταν εμφανής η δυσαρέσκεια των γαλονομάτικων παιδιών και η ανακούφιση όσων είχαν καστανά.
Αξιοπρόσεκτη ήταν και η μετάπτωση στην απόδοση των παιδιών. Μέσα σε μια μέρα αυτά που ένιωθαν ανώτερα βελτίωσαν τις επιδόσεις τους ενώ στα άλλα η βαθμολογία έπεφτε.
Στο τέλος και της δεύτερης μέρας η καθηγήτρια συζήτησε με τα παιδιά για το πώς ένιωθαν και συνέκρινε τις συνθήκες της εικονικής τάξης με τον φυλετικό ρατσισμό στην κοινωνία.
Τα παιδιά που πλέον είχαν αντιληφθεί κάπως το ρατσιστικό πρόβλημα, δήλωσαν ότι πήραν το μάθημά τους. Υποσχέθηκαν να μην φερθούν ποτέ με γνώμονα αυτά τα κριτήρια,  αφού πλέον γνωρίζουν πόσο σκληρό είναι να είσαι στη μειονότητα.

Το reunion

Τα λόγια τους επιβεβαιώθηκαν 14 χρόνια μετά στο reunion της τάξης. Ομόφωνα οι ενήλικες πια πολίτες είπαν πόσο τους επηρέασε σε όλη τη μετέπειτα ζωή τους αυτή η εμπειρία και ξεκαθάρισαν ότι ήταν ένα μάθημα που όλα τα παιδιά πρέπει να βιώνουν.
Η άσκηση επαναλήφθηκε από την ίδια καθηγήτρια και σε άλλες τάξεις αλλά δεν περιορίστηκε μόνο στο σχολείο.

Το πείραμα στις φυλακές

Στις φυλακές της περιοχής για να ευαισθητοποιήσουν τους φύλακες και τους αξιωματικούς απέναντι στις μειονότητες κάλεσαν τη δασκάλα να εφαρμόσει το μάθημά της.
Το πείραμα μαγνητοσκοπήθηκε και έγινε ντοκιμαντέρ που τελειώνει με τη δασκάλα να προτείνει ότι η άσκηση δε πρέπει να εφαρμόζεται σε όλους τους μαθητές, καθώς αναγνωρίζει το ρίσκο να μην έχει αγαθές προθέσεις ο δάσκαλος και να τραυματιστούν ψυχολογικά τα παιδιά.
Ωστόσο προτείνει η άσκηση να γίνεται σε όλους τους καθηγητές και αφού εκπαιδευτούν να την  εφαρμόσουν και οι ίδιοι.

στιγμιότυπα του βίντεο
στιγμιότυπα του βίντεο

Το βίντεο που ακολουθεί είναι το ντοκιμαντέρ που παρουσιάζει όλη τη δράση της δασκάλας ενώ υπάρχουν στιγμιότυπα από την άσκηση στο στο σχολείο, από το reunion και το πείραμα στις φυλακές:

Το παιδί που θέλει να ξεφορτωθεί και να διαλύσει το στίγμα του μπλε μαντειλιού
Το παιδί που θέλει να ξεφορτωθεί και να διαλύσει το στίγμα του μπλε μαντηλιού

Διαβάστε στη «ΜτΧ»: 37 γείτονες είδαν μια κοπέλα να δολοφονείται και να βιάζεται στον δρόμο και δεν αντέδρασε κανένας. Τότε έγινε το πείραμα «Bystander Apathy», που εξήγησε γιατί είμαστε απαθείς όταν κάτι κακό συμβαίνει μπροστά σε πολλούς ανθρώπους 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here