Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είναι πρόεδρος της Τουρκίας και αδιαμφιλονίκητος ηγέτης από τον Αύγουστο του 2014, ενώ είχε διετελέσει και πρωθυπουργός της χώρας τα προηγούμενα έντεκα χρόνια.

Ιδρυτής και πρώτος αρχηγός του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, είναι γνωστός για τις συντηρητικές του θέσεις στο διαχρονικό τουρκικό θέμα των σχέσεων Κράτους και Ισλάμ, θέσεις οι οποίες οδήγησαν στις αιματηρές διαδηλώσεις το 2013.

Βασικοί άξονες της στρατηγικής του είναι η υιοθέτηση του Νέο-Οθωμανισμού στην εξωτερική πολιτική (δηλαδή της ενεργής πολιτικής εμπλοκής της Τουρκίας σε γειτονικές χώρες που αποτελούσαν κάποτε εδάφη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας), αλλά και ο περιορισμός της ελευθερίας του λόγου με αφορμή και το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016.

Ο Ερντογάν είναι γνωστός για τις συντηρητικές του θέσεις στο διαχρονικό τουρκικό θέμα των σχέσεων Κράτους και Ισλάμ. Wikimedia Commons

Επί των ημερών του η Τουρκία ξεκίνησε τις διαπραγματεύσεις για την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ένα πεδίο στο οποίο παλινδρομεί διπλωματικά τα τελευταία χρόνια: από τη μία πλευρά κρατά τους διαύλους επικοινωνίας ανοιχτούς και από την άλλη χρησιμοποιεί εκβιασμούς και προκλήσεις για να πετύχει τους σκοπούς του.
Στην Τουρκία, ενώ η ελευθερία και η δημοκρατία θα έπρεπε να είναι δεδομένες, υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τομείς στους οποίους πολύ απλά δεν υφίστανται.

Μπορεί η απόσταση από τη μια πλευρά του δημοκρατικού φάσματος ως την άλλη, να μοιάζει μεγάλη, αλλά δεν είναι ακατόρθωτο ένα έθνος να τη διανύσει. Χώρες που θέλουν να λέγονται «δημοκρατικές» φλερτάρουν με πτυχές μιας δικτατορίας. Στην Τουρκία εφημερίδες έχουν κλείσει, δημοσιογράφοι βρίσκονται στη φυλακή κι άλλοι δεν μπορούν να επιστρέψουν στη χώρα τους γνωρίζοντας ότι τους περιμένει παρόμοια μοίρα.

Στην Τουρκία, ενώ η ελευθερία και η δημοκρατία θα έπρεπε να είναι δεδομένες, υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τομείς στους οποίους πολύ απλά δεν υφίστανται. Unsplash

Μία από τις πιο προβεβλημένες και σοκαριστικές υποθέσεις είναι του σημαντικού συγγραφέα και δημοσιογράφου Αχμέτ Αλτάν. Ο πρώην διευθυντής της εφημερίδας «Taraf» καταδικάστηκε ισόβια με την αστήρικτη κατηγορία ότι συμμετείχε στο αποτυχημένο πραξικόπημα ενάντια στον Ερντογάν και πως είναι μέλος τρομοκρατικής οργάνωσης. Παρά την κατακραυγή της παγκόσμιας κοινής γνώμης, δεν απελευθερώθηκε, ενώ την ίδια πορεία είχαν κι άλλοι συνάδελφοί του. Μέσα στη φυλακή ο Αλτάν έγραψε το συγκλονιστικό και πολυβραβευμένο βιβλίο «Δεν θα δω τον κόσμο ξανά», στο οποίο αποτυπώνει όσα βιώνει στη φυλακή. Έγκλειστος σ’ ένα κελί τεσσάρων μέτρων, φυλακισμένος βάσει παράλογων, καφκικών κατηγοριών, ο Αλτάν πλέκει ένα διθυραμβικό εγκώμιο για τη δύναμη που κλείνουν οι άνθρωποι μέσα τους και την αλύγιστη θέληση απέναντι στους καταπιεστές αυτού του κόσμου.

Ελπίδα και παρηγοριά γεννά ο νους ενός συγγραφέα ακόμα και στο πιο σκοτεινό μέρος, αρκεί να είμαστε διατεθειμένοι να ακούσουμε.

Ένα ακόμη βιβλίο που φέρνει στο φως αποκαλύψεις για το πώς ο λαϊκισμός και ο εθνικισμός διαβρώνουν τα θεμέλια της δημοκρατίας, είναι το «Πώς χάνεται μια πατρίδα», της βραβευμένης δημοσιογράφου και συγγραφέως Ece Temelkuran.

Η Temelkuran για χρόνια αρθρογραφούσε για πολιτικά θέματα σε μεγάλες εφημερίδες της Τουρκίας, ενώ κείμενά της μεταφράζονταν και σε σημαντικά έντυπα του εξωτερικού όπως η Guardian και η Le Monde. Το 2012 απολύθηκε επειδή δημοσίευσε άρθρα που επέκριναν τον Ερντογάν για εγκληματικούς χειρισμούς στο Κουρδικό ζήτημα. Έκτοτε ζει εξόριστη και με τα βιβλία της σκιαγραφεί τη σύγχρονη Τουρκία του πολιτικού και ισλαμικού αυταρχισμού. Το «Πώς χάνεται μια πατρίδα» είναι μια έκκληση προς όλο τον κόσμο για το πώς ο λαϊκισμός και ο εθνικισμός διαβρώνουν τα θεμέλια της δημοκρατίας. Φέρνοντας απτά παραδείγματα από την ιστορία και με οξυδερκή επιχειρήματα, συνθέτει μια υπεράσπιση της δημοκρατίας που αυτή τη στιγμή έχουμε όλοι ανάγκη.

Οι λογικοί και ψύχραιμοι άνθρωποι δεν μπορούν πια να λένε στον καθρέφτη ότι «δεν θα μπορούσε να συμβεί στη χώρα μου αυτό». Η διολίσθηση από τη Δημοκρατία προς άλλου είδους καθεστώτα συμβαίνει παντού και ξεκινάει πάντα με ύπουλο τρόπο. Μια μέρα ξυπνάς και έχεις χάσει τα πάντα. Τόσο το «Δεν θα δω τον κόσμο ξανά» όσο και το «Πώς χάνεται μια πατρίδα» είναι δύο βιβλία-πυξίδες για να κατανοήσουμε την πολιτική σκέψη της ηγεσίας της Τουρκίας. Η αλλοίωση της Δημοκρατίας οδηγεί σε καταστάσεις που αργά ή γρήγορα οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε, ώστε να μην βρεθούμε μπροστά σε τρομακτικά τετελεσμένα.

Πηγή χαρακτηριστικής εικόνας: Unsplash

Διαβάστε στη «ΜτΧ»: Πώς η Κίνα κατάφερε να ελέγχει το ίντερνετ για 700 εκατομμύρια χρήστες. Έχει απαγορεύσει την πρόσβαση σε Facebook, YouTube, PornHub και σε όλες τις «κακές επιρροές του καπιταλισμού»

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here