Τα «Δεκεμβριανά» ξεκίνησαν στην Αθήνα στις 3 Δεκεμβρίου του 1944 με το αιματοβαμμένο συλλαλητήριο του ΕΑΜ που μέτρησε 28 νεκρούς και 140 τραυματίες.

Ελεύθεροι σκοπευτές από διάφορα σημεία και κτίρια της πλατείας Συντάγματος άνοιξαν πυρ κατά του πλήθους. Τα πυρά προέρχονταν από την ταράτσα των Παλαιών Ανακτόρων (τη σημερινή Βουλή), από το Υπουργείο Στρατιωτικών, από το κτίριο στη γωνία της Πανεπιστημίου με τη Βασιλίσσης Σοφίας, όπου τότε στεγαζόταν η Αστυνομική Διεύθυνση της πόλης και από το ξενοδοχείο “Μεγάλη Βρετανία”. Η πλατεία γέμισε με πτώματα και τραυματίες.

Πλατεία Συντάγματος 3 Δεκεμβρίου 1944. Η στιγμή που η Αστυνομία πυροβολεί κατά του πλήθους που συμμετείχε στο συλλαλητήριο του ΕΑΜ. Φωτογραφία Ντμίτρι Κέσσελ, Ελλάδα του ’44, εκδ. Άμμος.

Παρών στο συλλαλητήριο του ΕΑΜ ήταν ο φωτορεπόρτερ Ντμίτρι Κέσσελ, ο οποίος είχε σταλεί στην Ελλάδα από το αμερικανικό περιοδικό LIFE για να καλύψει την απελευθέρωση της χώρας από τους Γερμανούς. Κατέγραψε τους πυροβολισμούς και τη σφαγή των διαδηλωτών. Χάρη σε αυτόν έχουμε τις μοναδικές φωτογραφίες από την αιματηρή καταστολή. Το αιματοβαμμένο συλλαλητήριο ήταν η αρχή των Δεκεμβριανών, της εμφύλιας μάχης της Αθήνας που διήρκεσε 33 μέρες και είχε χιλιάδες θύματα.

Πού έπεσε η πρώτη σφαίρα κατά τη διάρκεια των Δεκεμβριανών; Πως έγινε η Αθήνα πεδίο μάχης;

Τις απαντήσεις δίνει ο ιστορικός Μενέλαος Χαραλαμπίδης στους πρωινούς κυριακάτικους ιστορικούς περιπάτους που διοργανώνει για μικρές ομάδες πολιτών που επιθυμούν να «ζήσουν» την ιστορία μέσα από τα κτίρια, τις πλατείες και τα σημάδια των γεγονότων. Ο έμπειρος ιστορικός, που στο παρελθόν έχει οργανώσει αντίστοιχες εκδηλώσεις, αξιοποιεί μαρτυρίες και φωτογραφίες της εποχής για να απαντήσει στα ερωτήματα του κοινού.

Ήδη έχουν σχεδιαστεί και πραγματοποιούνται μέσα στον Δεκέμβριο τρεις ιστορικοί περίπατοι που καλύπτουν την ενότητα των Δεκεμβριανών και την κατοχική Αθήνα. Όπως αναφέρει ο εμπνευστής της ιδέας οι θέσεις για τους τρεις περιπάτους του Δεκεμβρίου συμπληρώθηκαν, ενώ τις επόμενες ημέρες κλείνουν και οι θέσεις των τριών περιπάτων του Ιανουαρίου. Για αυτό το λόγο προγραμματίστηκαν δύο ακόμα περίπατοι για τον Φεβρουάριο. Σύντομα θα προστεθεί ένας περίπατος για το Παγκράτι και θα ακολουθήσουν ένας για την Καισαριανή και αργότερα ένας για τον Βύρωνα.

Συμβολή Αμαλίας και Βασ. Σοφίας. Εκεί όπου ο φωτορεπόρτερ Ντμίτρι Κέσσελ μέσα από τις φωτογραφίες κατέγραψε τη σφαγή των διαδηλωτών

Χαρακτηριστική είναι η περιήγηση στην πλατεία Κλαυθμώνος. Στα χρόνια της Κατοχής στο κτίριο της οδού Παπαρηγοπούλου 7 (κατά άλλους 9) ήταν η έδρα των «Ελληνικών Ες-Ες», όπως τα αποκαλούσαν στην κατοχική Αθήνα. Ήταν άτομα που συγκέντρωναν πληροφορίες για τη δράση της αντίστασης, συνελάμβαναν, βασάνιζαν και εκτελούσαν μέλη του ΕΑΜ ή τα παρέδιδαν στους Γερμανούς προς εκτέλεση. Επίσης συμμετείχαν στη δίωξη των Εβραίων της πόλης. Εκβιάζοντας συγγενείς αντιστασιακών, λάμβαναν μεγάλα χρηματικά ποσά, με την υπόσχεση ότι θα μεσολαβούσαν στους Γερμανούς για την απελευθέρωσή τους. Πολλοί από τους κρατούμενους είχαν ήδη εκτελεστεί ή σταλεί σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στη Γερμανία, όταν οι άνδρες των «Ελληνικών Ες-Ες» λάμβαναν τις πολυπόθητες χρυσές λίρες από τους συγγενείς τους.

Πλατεία Κλαυθμώνος έξω από το κτίριο των ελληνικών Ες Ες. Το μεγάλο ενδιαφέρον του κοινού για ιστορικές περιηγήσεις στην Αθήνα οδήγησε τον ιστορικό να οργανώσει ξεναγήσεις με μικρό αριθμό συμμετεχόντων, ‘ωστε

Ο ιστορικός Μενέλαος Χαραλαμπίδης έκανε την αποτίμηση των πρώτων περιπάτων : «Είναι εντυπωσιακό πόσα νέα πράγματα βλέπουμε όταν εστιάζουμε σ’ ένα γεγονός και ιδιαίτερα όταν περπατάμε στο χώρο που αυτό πραγματοποιήθηκε. Υπολογίσαμε αποστάσεις, είδαμε στο χώρο από ποια κατεύθυνση κινήθηκαν οι διαφορετικές ομάδες των διαδηλωτών που συμμετείχαν στο συλλαλητήριο, σε ποια σημεία της πλατείας Συντάγματος επιχείρησαν να τους σταματήσουν οι αστυνομικές δυνάμεις, από ποια σημεία είδαν τα γεγονότα τα άτομα των οποίων τις μαρτυρίες αναφέραμε. Είδαμε με προσοχή τις φωτογραφίες της περιόδου, διατυπώσαμε νέα ερωτήματα και βγάλαμε νέα συμπεράσματα».

Πληροφορίες για τα τρέχοντα προγράμματα στο ATHENS HISTORY WALKS. Επικοινωνία: [email protected], τηλ: 6977272344 (10:00-19:00 καθημερινά)

Η αρχική φωτογραφία προέρχεται από τη σελίδα Past in Color

Διαβάστε επίσης στη «ΜτΧ»: Πόσοι σκοτώθηκαν στα Δεκεμβριανά στον αιματηρό εμφύλιο της Αθήνας; Μέσα σε 33 ημέρες οι νεκροί ήταν περισσότεροι από εκείνους του Ελληνοϊταλικού Πολέμου! 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here