Στις 13 Αυγούστου 1922 ο Κεμάλ Ατατούρκ ξεκίνησε την πολυαναμενόμενή  του επίθεση στην περιοχή του Αφιόν Καραχισάρ. Ο ελληνικός στρατός μετά από ένα χρόνο αδράνειας, στις περιοχές Αφιόν Καραχισάρ –Εσκί Σεχίρ –Κιουτάχεια, μάχεται απελπισμένα.

Με το ηθικό των στρατιωτών να έχει κλονιστεί το μέτωπο καταρρέει την επόμενη μέρα, 14η Αυγούστου 1922. Στη συνέχεια οι Έλληνες θα ηττηθούν στο Τουμλού Μπουνάρ και στο Αλή Βεράν. Στη μάχη αυτή αιχμαλωτίστηκαν δυο Έλληνες στρατηγοί ο Νικόλαος Τρικούπης και ο Κ. Διγενής, προκαλώντας σοκ και αισθήματα ταπείνωσης στο στρατό και στη χώρα. Κι όμως τα χειρότερα δεν είχαν έρθει ακόμη.

Ο Πλαστήρας στο Σαλιχλί

Ο Πλαστήρας από τη πρώτη στιγμή κατάρρευσης του ελληνικού μετώπου, υποχώρησε με τους άντρες του με πλήρη τάξη. Μετά την ήττα του ελληνικού στρατού στο Αλή Βεράν το 5/42 Σύνταγμα Ευζώνων συμπτύχθηκε στο Ουσάκ και στη Φιλαδέλφεια.
Αφού άφησε το μεγαλύτερο μέρος του Συντάγματος του στη πόλη της Φιλαδέλφειας, ως προφυλακή, μπήκε με μικρή δύναμη ευζώνων στο Σαλιχλί. Εκεί είδε δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες να περιμένουν τα τρένα για να φύγουν για τη Σμύρνη. Ο Πλαστήρας συνειδητοποίησε αμέσως ότι για να εξασφαλιστεί η ασφαλής σύμπτυξη τόσο των ελληνικών στρατευμάτων, αλλά κυρίως του άμαχου πληθυσμού, έπρεπε να κρατήσει ασφαλή τον σιδηροδρομικό σταθμό του Σαλιχλί.

Η αντεπίθεση του Κεμάλ έφερε σε αδιέξοδο τα ελληνικά στρατεύματα. Χάρτης Μηχανή του Χρόνου

Η απειλή εκτέλεσης των λιποτακτών

Μόλις έφτασε στο σιδηροδρομικό σταθμό ο Πλαστήρας είδε ότι στην πόλη υπήρχε ένα τμήμα μηχανικού, ενώ παράλληλα οι αξιωματικοί και οι στρατιώτες του, τον ενημέρωσαν ότι στο τρένο που είχε σταματήσει για να πάρει πρόσφυγες, οι στρατιώτες που βρίσκονταν μέσα, εμπόδιζαν τον άμαχο πληθυσμό να επιβιβασθεί σε αυτό. Τότε ο Πλαστήρας διέταξε τους άντρες του να παραταχθούν, και ο ίδιος απείλησε τους λιποτάκτες ότι αν δεν κατεβούν από το τρένο, για να επιβιβασθούν οι πρόσφυγες θα εκτελεσθούν επί τόπου.

Οι στρατιώτες μπροστά στην αποφασιστικότητα του Πλαστήρα κατέβηκαν προκειμένου να επιβιβαστούν οι πρόσφυγες, και στη συνέχεια με τάξη, ανέβηκαν στο τρένο τραυματίες και στρατιώτες. Χάρη στην ενέργεια αυτή του Πλαστήρα οι Έλληνες κάτοικοι της Φιλαδέλφειας διέφυγαν και το μεγαλύτερο μέρος από αυτούς, πέρασε στην Ελλάδα και αργότερα δημιούργησαν το Δήμο της Νέας Φιλαδέλφειας.

Σαλιχλί. Τα τρένο της μεγάλης φυγής για τους εγκλωβισμένους οδηγούσε στην Σμύρνη. Στον χάρτη το σημερινό Αλασεχίρ είναι η Φιλαδέλφεια. Συνδέεται σιδηροδρομικώς με τη Σμύρνη, από την οποία απέχει 105 χλμ.

Η Μάχη στο σιδηροδρομικό σταθμό του Σαλιχλί

Ο Πλαστήρας έπρεπε να εξασφαλίσει σε δεύτερη φάση την υποχώρηση του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη. Οι τσολιάδες του Πλαστήρα στο σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης έδωσαν μια από τις σκληρότερες μάχες του πολέμου. Το Σύνταγμα Ευζώνων αντιμετώπισε επιτυχώς μια τουρκική μεραρχία ιππικού. Κατόπιν το 5/42 υποχώρησε συντεταγμένα από την κωμόπολη εφαρμόζοντας την τακτική της καμένης γης.

Η άμυνα του Πλαστήρα στο Σαλιχλί, υπολογίζεται ότι έσωσε περίπου 30.000 πολίτες και 25.000 Έλληνες στρατιώτες. Για τον ηρωισμό του οι πρόσφυγες, τον ονόμασαν «Άγιο της προσφυγιάς», ενώ μέχρι σήμερα παιδιά, απόγονοι προσφύγων του 1922 παίρνουν το επώνυμο του.

Διαβάστε επίσης στην ΜτΧ:  Η βασανισμένη κοινότητα των τουρκόφωνων Ελλήνων της Φιλαδέλφειας, που φημίζονταν για τα χαλιά και τα περίτεχνα σπίτια τους, στα Κούλα Μικρασίας 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here