ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ

Ειδήσεις, Θέματα και Αφιερώματα για την κατηγορία ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ από τη Μηχανή του Χρόνου

Ο έρωτας, η πορνεία και ο γάμος στην Αρχαία Αίγυπτο. Το δικαίωμα των ανύπαντρων γυναικών στον ελεύθερο  έρωτα

Ο έρωτας, η πορνεία και ο γάμος στην Αρχαία Αίγυπτο. Το δικαίωμα των ανύπαντρων γυναικών στον ελεύθερο έρωτα

Ελεύθερο διαζύγιο, δικαίωμα στην άμβλωση, απενοχοποιημένη εργασία στο σεξ, συνθέτουν το πεδίο σεξουαλικών ελευθεριών στην Αρχαία Αίγυπτο. Σεξουαλικότητα Η σεξουαλικότητα στην αρχαία Αίγυπτο θεωρούνταν απλώς μια ακόμα πτυχή της ζωής στη γη. Δεν υπήρχαν ταμπού σχετικά με το σεξ, ούτε απαιτήσεις “σαρκικής αγνότητας” στους ανύπαντρους ενήλικες. Η λέξη “παρθένα” (virgin) δεν υπήρχε καν στο λεξιλόγιο […]

Πώς βγήκε η φράση «Λουκούλλειο γεύμα» και το ρωμαϊκό πιάτο με το κεφάλι του ιδιοκτήτη του στο κέντρο!

Πώς βγήκε η φράση «Λουκούλλειο γεύμα» και το ρωμαϊκό πιάτο με το κεφάλι του ιδιοκτήτη του στο κέντρο!

του ιστορικού Κωνσταντίνου Λαγού Στη διάρκεια της ρωμαϊκής εποχής οι πλούσιοι Ρωμαίοι αριστοκράτες παρέθεταν πολυτελή δείπνα για τους φίλους τους προκειμένου να τους εντυπωσιάσουν. Έτσι κανόνιζαν ώστε στα τραπέζιά τους να υπάρχουν ένα σωρό γαστρονομικές εκπλήξεις απ’ όλη την αυτοκρατορία για τους καλεσμένους τους. Αυτά ήταν πανάκριβα, αλλά στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία υπήρχαν αρκετοί πλούσιοι Ρωμαίοι […]

Καστράκι. Το άγνωστο αρχαίο οχυρό της Ν. Ερυθραίας που προστάτευε την Αθήνα από βορρά. Τι απέγινε ο πύργος (φωτο)

Καστράκι. Το άγνωστο αρχαίο οχυρό της Ν. Ερυθραίας που προστάτευε την Αθήνα από βορρά. Τι απέγινε ο πύργος (φωτο)

Η αμυντική οχύρωση της αρχαίας Αθήνας υπήρξε διαχρονικά κρίσιμο έργο που δεν περιελάμβανε μόνο την Ακρόπολη, αλλά επεκτεινόταν στην περιφέρεια της Αττικής. Είναι λιγότερο γνωστό ότι σε σημεία έξω από τα οικιστικά όρια είχε αναπτυχθεί ένα εκτεταμένο σύστημα οχυρών που προστάτευε την πόλη από όλες τις κατευθύνσεις. Αρχικά υπήρχε το «Κυκλώπειον τείχος» και το «Πελαργικόν» που […]

Εντυπωσιακές αναστηλώσεις στο ιερό του Απόλλωνα στο Δεσποτικό Αντιπάρου. Βρέθηκε εκτεταμένο σύστημα ύδρευσης (φωτο)

Εντυπωσιακές αναστηλώσεις στο ιερό του Απόλλωνα στο Δεσποτικό Αντιπάρου. Βρέθηκε εκτεταμένο σύστημα ύδρευσης (φωτο)

Οι ανασκαφικές και αναστηλωτικές εργασίες στη νήσο Δεσποτικό πραγματοποιήθηκαν και φέτος, παρά τις δύσκολες συνθήκες και τα μέτρα που επέβαλε η πανδημία. Οι έρευνες επικεντρώθηκαν στην περιοχή νότια του τεμένους, όπου το 2020 είχε εντοπιστεί ορθογώνια δεξαμενή, σε πολύ μικρή απόσταση δυτικά της μάντρας του βοσκού. Διαπιστώθηκε πως αυτή η δεξαμενή αποτελούσε τμήμα ενός οργανωμένου και […]

Η τρίτη πύλη του Άδη του αρχαίου κόσμου βρίσκεται στην Μικρασία. Γιατί την θεωρούσαν θανατηφόρα και πως οι αρχαιολογικές ανασκαφές επιβεβαίωσαν τους ισχυρισμούς

Η τρίτη πύλη του Άδη του αρχαίου κόσμου βρίσκεται στην Μικρασία. Γιατί την θεωρούσαν θανατηφόρα και πως οι αρχαιολογικές ανασκαφές επιβεβαίωσαν τους ισχυρισμούς

Σύμφωνα με την Ελληνική Μυθολογία, oι “Πύλες του Άδη” ήταν οι τρεις σιδερόφρακτες πύλες του Αρχαίου Νεκρομαντείου του Αχέροντα. Ωστόσο, οι αρχαίοι αναγνώριζαν και άλλα δύο μέρη, στα οποία πίστευαν ότι βρισκόταν η πύλη για τον Κάτω Κόσμο. Στο ακρωτήριο Ταίναρο, το νοτιότερο άκρο της ηπειρωτικής Ελλάδας και της βαλκανικής Χερσονήσου που βρίσκεται στο μεσαίο πόδι […]

Ο «Κούρος του Απόλλωνα» στη Νάξο που οι τουρίστες ποδοπατούν για μια φωτογραφία. Το μυστηριώδες αρχαίο άγαλμα μήκους 10,7 μέτρων είναι λαξεμένο πάνω στον βράχο

Ο «Κούρος του Απόλλωνα» στη Νάξο που οι τουρίστες ποδοπατούν για μια φωτογραφία. Το μυστηριώδες αρχαίο άγαλμα μήκους 10,7 μέτρων είναι λαξεμένο πάνω στον βράχο

Ο Κούρος του Απόλλωνα είναι ο “κοιμισμένος” γίγαντας της Νάξου. Με μήκος 10,7 μέτρα και ηλικία που ξεπερνά τα 3.000 χρόνια, πρόκειται για μνημείο απαράμιλλης αξίας και συνάμα αποτελεί αρχαιολογικό γρίφο που ταλανίζει μέχρι σήμερα τους επιστήμονες. Για τους τουρίστες πάλι, δεν είναι παρά ένα ακόμη φωτογενές σημείο του νησιού, περίπου μια ώρα από το […]

Από που βγαίνει το όνομα Ελένη, για την οποία έγινε ο πόλεμος της Τροίας; Ποιος ήταν ο Έλενος. Ποιος αρχαίος θεωρεί ότι η Ωραία Ελένη ήταν “τραγικό πρόσωπο που αδικήθηκε”

Από που βγαίνει το όνομα Ελένη, για την οποία έγινε ο πόλεμος της Τροίας; Ποιος ήταν ο Έλενος. Ποιος αρχαίος θεωρεί ότι η Ωραία Ελένη ήταν “τραγικό πρόσωπο που αδικήθηκε”

του αναγνώστη μας Ευθύμιου Αδάμη-φιλόλογος. Τα ερωτήματα γύρω από το πρόσωπο της Ελένης είναι πολλά, όχι μόνο για τον ρόλο της στην τρωική ιστορία, όπως αυτός μας παραδίδεται από τον Όμηρο, τους αρχαίους συγγραφείς (ιστορικούς, φιλοσόφους, ποιητές…) και τους μύθους αλλά και για το «περίεργο» όνομα της. Το όνομα «Ἑλένη» ετυμολογείται με δυσκολία, αν και […]

Η γυναίκα που έριχνε βέλη με το τόξο στα πόδια της. Την απαθανάτισε σε αρχαία πελίκη, Αθηναίος αγγειογράφος

Η γυναίκα που έριχνε βέλη με το τόξο στα πόδια της. Την απαθανάτισε σε αρχαία πελίκη, Αθηναίος αγγειογράφος

του ιστορικού και συνεργάτη μας, Κωνσταντίνου Λαγού Η πελίκη είναι τύπος αρχαίου ελληνικού αγγείου που κατασκευάστηκε για πρώτη φορά στα κεραμικά εργαστήρια της Αθήνας στα τέλη του 6ου αιώνα π. Χ., όταν κυριαρχούσε ο ερυθρόμορφος ρυθμός. Πρόκειται για παραλλαγή του αμφορέα αφού έχει και αυτή δύο λαβές. Όμως διαφέρει, στο ότι έχει πιο ανοικτό στόμιο […]

Η σύριγγα και η χρήση της για υποδόρια ένεση είναι αρχαίες ελληνικές καινοτομίες. Ποιος διέδωσε στους Άραβες τα ιατρικά επιτεύγματα και πήραν την πρωτοκαθεδρία

Η σύριγγα και η χρήση της για υποδόρια ένεση είναι αρχαίες ελληνικές καινοτομίες. Ποιος διέδωσε στους Άραβες τα ιατρικά επιτεύγματα και πήραν την πρωτοκαθεδρία

του ιστορικού και συνεργάτη μας, Κωνσταντίνου Λαγού Στη σύγχρονη εποχή, η πρώτη σύριγγα που χρησιμοποιήθηκε για να γίνει η υποδόρια ένεση, ήταν εφεύρεση του Ιρλανδού γιατρού Φράνσις Ρίντ το 1844. Μία δεκαετία αργότερα, το 1855, ο Άγγλος Αλεξάντερ Γούντ παρουσίασε μία σύριγγα δικής του κατασκευής για υποδόριες ενέσεις, η οποία έμοιαζε πολύ με αυτή που […]

Μεθώνη. Πολιορκήθηκε από όλους τους στρατούς και έγινε διάσημη για το ισχυρό κάστρο της. Είχε πηγάδι με πετρέλαιο και χτυπήθηκε από τσουνάμι

Μεθώνη. Πολιορκήθηκε από όλους τους στρατούς και έγινε διάσημη για το ισχυρό κάστρο της. Είχε πηγάδι με πετρέλαιο και χτυπήθηκε από τσουνάμι

Του καθηγητή Πέτρου Θέμελη Από το 1963/4, όταν πάτησα το πόδι μου στη Μεσσηνία ως επιμελητής αρχαιοτήτων, η Μεθώνη κατέκτησε την πρώτη θέση στα ενδιαφέροντά μου.  Επόπτευα για ένα διάστημα τις εργασίες αναστήλωσης του δυτικού πύργου της νότιας πύλης San Marco, η οποία κατασκευάστηκε το 1411 μ.Χ. από τους Ενετούς. Ήταν η σημαντικότερη οχυρωμένη πύλη του […]

Η άψογη στρατιωτική οργάνωση της αρχαίας Αθήνας. Πώς γινόταν η εκπαίδευση και η επιστράτευση. Ποιους κατήγγειλε ο Αριστοφάνης ότι λούφαραν

Η άψογη στρατιωτική οργάνωση της αρχαίας Αθήνας. Πώς γινόταν η εκπαίδευση και η επιστράτευση. Ποιους κατήγγειλε ο Αριστοφάνης ότι λούφαραν

του συνεργάτη μας και ιστορικού, Κωνσταντίνου Λαγού Σήμερα γνωρίζουμε πολύ λίγα για τη στρατιωτική οργάνωση στην αρχαία Ελλάδα και όπως και για πολλά θέματα εκείνης της εποχής, την καλύτερη εικόνα έχουμε για την Αθήνα της κλασικής εποχής (5ος-4ος αι. π.Χ.). Η πόλη διέθετε τότε ίσως το πιο λειτουργικό σύστημα στρατολόγησης των πολιτών στον Ελλαδικό χώρο […]

Η Δήλος την νύχτα φωτίζεται μόνο από τα αστέρια. Το νησί μνημείο κάποτε φιλοξενούσε 30.000 κατοίκους και σήμερα απαγορεύεται η παραμονή μετά την δύση (φωτό)

Η Δήλος την νύχτα φωτίζεται μόνο από τα αστέρια. Το νησί μνημείο κάποτε φιλοξενούσε 30.000 κατοίκους και σήμερα απαγορεύεται η παραμονή μετά την δύση (φωτό)

Η φωτογραφία του Μάριου Λώλου τραβήχτηκε βράδυ στις 9 Μαΐου 2021 στο νησί της Δήλου. Το κυκλαδονήσι με ιστορία 5.000 ετών, υπήρξε σπουδαίο θρησκευτικό και εμπορικό κέντρο στη μέση του Αιγαίου. Σήμερα αποτελεί μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO και απαγορεύεται η παραμονή επισκεπτών μετά τη δύση του Ήλιου. Η γενέτειρα της Αρτέμιδος και του Απόλλωνα, η […]

Γιατί το αρχείο με τα ονόματα των πολιτών λέγεται «Μητρώο». Αφορμή στάθηκαν οι πόλεμοι εναντίον των Περσών

Γιατί το αρχείο με τα ονόματα των πολιτών λέγεται «Μητρώο». Αφορμή στάθηκαν οι πόλεμοι εναντίον των Περσών

του συνεργάτη μας και ιστορικού, Κωνσταντίνου Λαγού Το 499 π.Χ. οι Έλληνες της Ιωνίας επαναστάτησαν εναντίον των Περσών κατακτητών. Αφού εκδίωξαν τις περσικές φρουρές από τις πόλεις τους, οι επαναστάτες πολιόρκησαν τις Σάρδεις στη Λυδία που ήταν το κέντρο διοίκησης των Περσών καθώς εκεί βρισκόταν ο Αρταφέρνης ο Πρεσβύτερος, αδελφός του βασιλιά της Περσίας, Δαρείου […]

Ανακαλύφθηκε η πρώτη έγκυος μούμια στην ιστορία! Γιατί πίστευαν για δύο αιώνες ότι το σώμα ανήκε σε Αιγύπτιο ιερέα

Ανακαλύφθηκε η πρώτη έγκυος μούμια στην ιστορία! Γιατί πίστευαν για δύο αιώνες ότι το σώμα ανήκε σε Αιγύπτιο ιερέα

Πολωνία, 1826. Το Εθνικό Μουσείο της Βαρσοβίας υποδεχόταν τη δωρεά μιας μούμιας 1900 ετών από την Αίγυπτο. Οι ερευνητές ήταν πεπεισμένοι ότι επρόκειτο για το σώμα ενός Αιγύπτιου ιερέα. Σχεδόν δύο αιώνες αργότερα, αποκαλύφθηκε ότι στην πραγματικότητα ανήκε σε μία έγκυο γυναίκα. Η ανακάλυψη έγινε τον Απρίλιο του 2021 από επιστήμονες που συμμετέχουν στο Warsaw […]

Το μυστήριο με το μεγαλύτερο νεκροταφείο βρεφών της αρχαιότητας στην Αστυπάλαια. Πως το συσχετίζουν με την λατρεία της θεάς του τοκετού και των λεχώνων

Το μυστήριο με το μεγαλύτερο νεκροταφείο βρεφών της αρχαιότητας στην Αστυπάλαια. Πως το συσχετίζουν με την λατρεία της θεάς του τοκετού και των λεχώνων

του συνεργάτη μας ιστορικού, Κωνσταντίνου Λαγού Στην Αστυπάλαια έχει βρεθεί το μεγαλύτερο παιδικό νεκροταφείο της αρχαιότητας. Σχεδόν όλα τα παιδιά που ενταφιάστηκαν εκεί ήταν νεογέννητα βρέφη ή το πολύ λίγων μηνών. Υπάρχουν και ελάχιστα νήπια μέχρι περίπου δύο ετών. Οι σοροί των μικρών παιδιών ήταν τοποθετημένοι σε αγγεία, κυρίως αμφορείς ή υδρίες, και σε ρηχούς […]

Πως καθιερώθηκε το κόκκινο χαλί ως σύμβολο μεγαλοπρεπούς υποδοχής. Έχει αρχαιοελληνική προέλευση και το περιγράφει ο Αισχύλος

Πως καθιερώθηκε το κόκκινο χαλί ως σύμβολο μεγαλοπρεπούς υποδοχής. Έχει αρχαιοελληνική προέλευση και το περιγράφει ο Αισχύλος

Το κόκκινο χαλί έχει γίνει συνώνυμο των μεγαλοπρεπών υποδοχών, της πολυτέλειας και της επισημότητας. Καθιερώθηκε μόλις τα τελευταία 50 χρόνια από το Χόλιγουντ και την φανταχτερή τελετή απονομής των βραβείων Όσκαρ. Οι ρίζες του όμως βρίσκονται στην αρχαία Ελλάδα. Περίπου 2.400 χρόνια προτού η είσοδος του θεάτρου όπου θα απονέμονταν τα Όσκαρ «ντυθεί» στα κόκκινα, […]

Η Ποικίλη Στοά της αρχαίας Αθήνας στο Μοναστηράκι. Οι τραπεζίτες, τα έργα τέχνης και αυτός που κατάπινε σπαθιά!

Η Ποικίλη Στοά της αρχαίας Αθήνας στο Μοναστηράκι. Οι τραπεζίτες, τα έργα τέχνης και αυτός που κατάπινε σπαθιά!

του ιστορικού Κωνσταντίνου Λαγού Ένα από τα πιο γνωστά δημόσια κτίρια της αρχαίας Αθήνας ήταν η Ποικίλη Στοά. Θεωρείται από τα παλαιότερα δείγματα του αρχιτεκτονικού τύπου της «Στοάς», με ορθογώνιο σχήμα και ανοιχτό από τη μία πλευρά αλλά κλειστό από τις άλλες. Στο εσωτερικό ενός τέτοιου κτιρίου οι άνθρωποι συναντιούνταν δημοσίως και μικρέμποροι πωλούσαν αγαθά […]

Η αρχαία νεκρόπολη με τους Σκύθες πολεμιστές, που οι Ρώσοι θέλουν να κλωνοποιήσουν. Για να καθησυχάσουν τους ντόπιους έκαναν τελετή για να πάρουν την άδεια των πνευμάτων

Η αρχαία νεκρόπολη με τους Σκύθες πολεμιστές, που οι Ρώσοι θέλουν να κλωνοποιήσουν. Για να καθησυχάσουν τους ντόπιους έκαναν τελετή για να πάρουν την άδεια των πνευμάτων

Στο υπέδαφος της αποκαλούμενης Κοιλάδας των Βασιλέων στην παγωμένη Σιβηρία, εντοπίστηκε ένας πανάρχαιος τάφος Σκύθων πολεμιστών. Τώρα οι Ρώσοι επιστήμονες ετοιμάζονται να κλωνοποιήσουν τους αρχαίους πολεμιστές… Χιλιάδες χρόνια πριν, η περιοχή αποτελούσε μία από τις αποικίες των Σκύθων, της αρχαίας φυλής που “γέννησε” τις Αμαζόνες. Νομάδες στην πλειονότητά τους, οι Σκύθες, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, είχαν […]

Τα άγνωστα οχυρά της αρχαίας Αθήνας που βρίσκονται δίπλα μας. Η σημασία της περιφερειακής άμυνας από το Σούνιο μέχρι τα Βόρεια προάστεια. Ποια σώζονται (φωτο)

Τα άγνωστα οχυρά της αρχαίας Αθήνας που βρίσκονται δίπλα μας. Η σημασία της περιφερειακής άμυνας από το Σούνιο μέχρι τα Βόρεια προάστεια. Ποια σώζονται (φωτο)

Του συνεργάτη μας ιστορικού Κώστα Λαγού Στη διάρκεια της κλασικής και ελληνιστικής εποχής η Αθήνα διέθετε ένα από τα καλύτερα αμυντικά συστήματα με οχυρωματικά έργα στον αρχαίο ελληνικό κόσμο. Είναι πιθανόν ότι η πόλη της Αθήνας ήταν τειχισμένη ήδη από την αρχαϊκή εποχή. Όμως, μετά το τέλος των περσικών πολέμων το 479 π. Χ., υπό […]

close menu