ΕΠΟΣ 40

Ειδήσεις, Θέματα και Αφιερώματα για την κατηγορία ΕΠΟΣ 40 από τη Μηχανή του Χρόνου

Δέκα άγνωστες ιστορίες για την 28η Οκτωβρίου και τον πόλεμο. Οι παγόπληκτοι, τα μουλάρια και ο Ιταλός που χτύπησε την Βέμπο

Δέκα άγνωστες ιστορίες για την 28η Οκτωβρίου και τον πόλεμο. Οι παγόπληκτοι, τα μουλάρια και ο Ιταλός που χτύπησε την Βέμπο

Για την επέτειο του ΟΧΙ και το θρυλικό έπος του ’40 έχουν γραφτεί πολλά. Από άρθρα σε εφημερίδες και περιοδικά μέχρι βιβλία και εγκυκλοπαίδειες. Σας παρουσιάζουμε δέκα ενδιαφέρουσες πληροφορίες από τη μικροϊστορία του έπους, που ίσως να χάνονται στις σελίδες της ιστορίας: 1.    Πριν από την εισβολή στην Ελλάδα, ο Μουσολίνι προσπαθούσε να παρουσιάσει […]

Η κρίσιμη μάχη στο ύψωμα Γκραμπάλα που έκλεισε τον δρόμο για Ιωάννινα. Τα πολυβόλα πήραν φωτιά, αλλά όλα κρίθηκαν στη λόγχη

Η κρίσιμη μάχη στο ύψωμα Γκραμπάλα που έκλεισε τον δρόμο για Ιωάννινα. Τα πολυβόλα πήραν φωτιά, αλλά όλα κρίθηκαν στη λόγχη

Τα χαράματα της 2ας Νοεμβρίου του 1940, ιταλικά πυροβολικά και αεροσκάφη ξεκίνησαν να βομβαρδίζουν το ύψωμα της Γκραμπάλας. Το φυσικό εμπόδιο της διάβασης του Καλπακίου και νευραλγικό σημείο της ελληνικής άμυνας. Ο βομβαρδισμός διήρκεσε όλο το πρωί αλλά οι περισσότερες οβίδες έπεσαν μέσα στις χαράδρες, με αποτέλεσμα τα ελληνικά στρατεύματα παρέμειναν σχεδόν άθικτα. Το μεσημέρι, […]

Δέκα ήρωες του πολέμου. Από τον “απείθαρχο θαλασσόλυκο” στον “κανονιέρη του ’40” έγραψαν ιστορία στα βουνά και την θάλασσα

Δέκα ήρωες του πολέμου. Από τον “απείθαρχο θαλασσόλυκο” στον “κανονιέρη του ’40” έγραψαν ιστορία στα βουνά και την θάλασσα

Το έπος του 40 ήταν μια συλλογική νίκη.  Σε αυτήν είχαν συμμετοχή όλοι. Από τον τελευταίο φαντάρο μέχρι τον επιτελικό αξιωματικό. Η ιστορική έρευνα της Μηχανής του Χρόνου ξεχώρισε δέκα από αυτούς και παραθέτει την σύντομη ιστορία τους. 1.  Χαράλαμπος Κατσιμήτρος Ο υποστράτηγος Κατσιμήτρος υπηρέτησε διοικητής της 8ης Μεραρχίας Ηπείρου κατά τη διάρκεια του Ελληνοϊταλικού […]

Η τελευταία αποστολή του “Δερβίση”. Ο αεροπόρος που κορόιδευε τους Ιταλούς και τους έριχνε παλιά παπούτσια και κουραμάνες

Η τελευταία αποστολή του “Δερβίση”. Ο αεροπόρος που κορόιδευε τους Ιταλούς και τους έριχνε παλιά παπούτσια και κουραμάνες

Τις πρώτες ημέρες του 1941, ο Σμηναγός Δημήτριος Παληατσέας ανέλαβε να συνοδεύσει μία ομάδα Ελλήνων και ξένων ανταποκριτών στην Κορυτσά που κάλυπταν τον πόλεμο από τις ελληνικές γραμμές. Δεν υπήρξε τυχαία η επιλογή του. Ο Παληατσέας ήταν ήδη γνωστός από δημοσιεύματα των ελληνικών εφημερίδων που τον ανέφεραν με το παρατσούκλι του, “Δερβίσης”. Αυτό το είχε […]

Οι Αλβανοί στρατολογήθηκαν στον ιταλικό στρατό με στόχο την εισβολή στην Ελλάδα. Το αντάλλαγμα θα ήταν ελληνικές περιουσίες στη Θεσπρωτία. Τι δείχνουν οι απόρρητες αναφορές

Οι Αλβανοί στρατολογήθηκαν στον ιταλικό στρατό με στόχο την εισβολή στην Ελλάδα. Το αντάλλαγμα θα ήταν ελληνικές περιουσίες στη Θεσπρωτία. Τι δείχνουν οι απόρρητες αναφορές

Στις 21 Οκτωβρίου 1940 ο υποπρόξενος της Ελλάδας στους Αγίους Σαράντα, Τριανταφυλλάκος, τηλεγραφεί στο Υπουργείο Εξωτερικών και ενημερώνει ότι προωθήθηκαν προς τα σύνορα οι ιταλικές στρατιωτικές δυνάμεις τα περιφέρειάς του.

«Δεν θα υπάρξει νύχτα»: Το αγγλικό θεατρικό έργο του 1943 που τιμούσε τον αγώνα των Ελλήνων. Η συγκινητική ιστορία

«Δεν θα υπάρξει νύχτα»: Το αγγλικό θεατρικό έργο του 1943 που τιμούσε τον αγώνα των Ελλήνων. Η συγκινητική ιστορία

Στις 15 Δεκεμβρίου 1943, ενώ μαινόταν ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, στο Aldwych Theatre ένα από τα πιο φημισμένα θέατρα του Λονδίνου ανέβηκε η παράσταση «There shall be no night» («Δεν θα υπάρξει σκοτάδι») του θεατρικού συγγραφέα Ρόμπερτ Σέργουντ (Robert E. Sherwood). Το έργο είναι εμπνευσμένο από τον ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940 και τη γερμανική εισβολή […]

Πατέρας και γιος ήταν για 80 χρόνια οι “φύλακες” των πεσόντων στο Έπος του 40. Πως βρέθηκε η ταυτότητα των στρατιωτών

Πατέρας και γιος ήταν για 80 χρόνια οι “φύλακες” των πεσόντων στο Έπος του 40. Πως βρέθηκε η ταυτότητα των στρατιωτών

Για περισσότερα από 30 χρόνια, ο Δημήτρης Μπάκος έμεινε πιστός στον όρκο που έδωσε να φροντίζει τους τάφους στρατιωτών του 40 που έπεσαν κοντά στους Βουλιαράτες και τάφηκαν οι περισσόετροι χωρίς όνομα, μακρυά από τα σπίτια τους. Συντηρούσε σιωπηλά και με τον φόβο των διώξεων από το καθεστώς Χότζα το άτυπο νεκροταφείο.  Όταν πέθανε το 1972, παρέδωσε […]

Το προπαγανδιστικό περιοδικό των Ιταλών στην Ελλάδα, στο οποίο έγραφαν καταξιωμένοι έλληνες διανοούμενοι. Οι συντάκτες του “Κουαντρίβιο”, που μετά τον πόλεμο, στοχοποιήθηκαν

Το προπαγανδιστικό περιοδικό των Ιταλών στην Ελλάδα, στο οποίο έγραφαν καταξιωμένοι έλληνες διανοούμενοι. Οι συντάκτες του “Κουαντρίβιο”, που μετά τον πόλεμο, στοχοποιήθηκαν

Μια μαύρη σελίδα της σύγχρονης ιστορίας είναι η αρθρογραφία ελλήνων διανοουμένων σε προπαγανδιστικά περιοδικά που κυκλοφορούσαν επί Κατοχής. Ένα από αυτά ήταν το ιταλικό «Κουαδρίβιο». Ξεκίνησε να εκδίδεται στα ελληνικά το 1941, λίγο μετά την ιταλική κατοχή στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας. Το ιταλικό «αδερφάκι» του μετρούσε ήδη μία οκταετία ζωής. Το «Quadrivio» ιδρύθηκε το […]

Η άγνωστη ιστορία του στρατιώτη που σκοτώθηκε λίγο πριν δει τη φωτογραφία με τα τρία παιδιά του. Οι άταφοι ήρωες του ’40

Η άγνωστη ιστορία του στρατιώτη που σκοτώθηκε λίγο πριν δει τη φωτογραφία με τα τρία παιδιά του. Οι άταφοι ήρωες του ’40

Από την έναρξη του ελληνοϊταλικού πολέμου τον Οκτώβριο του 1940 μέχρι και τον Απρίλιο του 1941, σκοτώθηκαν οκτώ χιλιάδες στρατιώτες και αξιωματικοί. Έπεσαν στα πεδία μάχης μέσα στις χαράδρες και στα βουνά της Αλβανίας. Μέχρι σήμερα παραμένουν εκεί χωρίς τάφο.  Οι οικογένειές τους ακόμα τους μνημονεύουν και αναζητούν τα οστά τους. Ανάμεσα σε αυτούς ήταν […]

Η γυναίκα φύλακας έξι νεκρών ελλήνων στρατιωτών. Είναι θαμμένοι στην αυλή του σπιτιού της στην Αλβανία και τους τιμά κάθε μέρα

Η γυναίκα φύλακας έξι νεκρών ελλήνων στρατιωτών. Είναι θαμμένοι στην αυλή του σπιτιού της στην Αλβανία και τους τιμά κάθε μέρα

Απρίλιος 1941. Ο ελληνοϊταλικός πόλεμος είναι ακόμα σε εξέλιξη. Παρά τις νέες ήττες στην εαρινή επίθεση, οι Ιταλοί πολεμούν λυσσασμένα για να δικαιώσουν τον Μουσολίνι. Ο ελληνικός στρατός έχει διαψεύσει τα σχέδιά του και έχει κυνηγήσει τον αντίπαλο μέχρι την θάλασσα. Στη Χειμάρρα όπου ο ελληνικός πληθυσμός είναι κυρίαρχος, οι ντόπιοι έχουν ανοίξει τα σπίτια […]

Παπαγιαννόπουλος, Κωνσταντάρας, Τσαρούχης, Κατράκης, Φωτόπουλος, Θεοτοκάς, Ελύτης κι άλλοι διάσημοι που πολέμησαν στην πρώτη γραμμή του ελληνοαλβανικού μετώπου εναντίον της Ιταλίας

Παπαγιαννόπουλος, Κωνσταντάρας, Τσαρούχης, Κατράκης, Φωτόπουλος, Θεοτοκάς, Ελύτης κι άλλοι διάσημοι που πολέμησαν στην πρώτη γραμμή του ελληνοαλβανικού μετώπου εναντίον της Ιταλίας

Ανάμεσα στους χιλιάδες Έλληνες που πολέμησαν κατά των εισβολέων το 1940 ήταν και πολλοί διάσημοι ή φαντάροι που αργότερα διακρίθηκαν στον καλλιτεχνικό στίβο. Ηθοποιοί, ζωγράφοι, ποιητές και πεζογράφοι παρουσιάστηκαν στην πρώτη γραμμή του μετώπου, όπου απέδειξαν πως δεν ήταν “λαπάδες”, κατά τη φράση της εποχής, και το κυριότερο δεν προσπάθησαν να λουφάρουν.     Ο ελληνικός […]

Αγωνία και συγκίνηση για τους άγνωστους νεκρούς του ‘ 40. Πάνω από 1200 οικογένειες απ’ όλη την Ελλάδα έδωσαν DNA για ταυτοποίηση οστών

Αγωνία και συγκίνηση για τους άγνωστους νεκρούς του ‘ 40. Πάνω από 1200 οικογένειες απ’ όλη την Ελλάδα έδωσαν DNA για ταυτοποίηση οστών

“Νεκρούς θάπτειν, νεκρόν μην υβρίζειν” έλεγαν οι αρχαίοι Έλληνες. Η ταφή και ο σεβασμός προς τους νεκρούς είναι ένα πανάρχαιο ελληνικό έθιμο. Δεν είναι μια τυπική διαδικασία, αλλά μέρος της θρησκευτικής πίστης, πατριωτικό καθήκον και εσωτερική ανάγκη όσων έμειναν πίσω. Ωστόσο, υπάρχουν άνθρωποι που έδωσαν τη ζωή τους και με το αίμα τους έγραψαν σελίδες […]

Η “Παναγιά της Νίκης”. Η διάσημη εικόνα που ζωγράφισε ο Γιάννης Τσαρούχης στο μέτωπο. Τι απέγινε το εκκλησάκι που χτίστηκε στο σημείο

Η “Παναγιά της Νίκης”. Η διάσημη εικόνα που ζωγράφισε ο Γιάννης Τσαρούχης στο μέτωπο. Τι απέγινε το εκκλησάκι που χτίστηκε στο σημείο

Κατά τη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου δεν ήταν λίγοι οι στρατιώτες που ανέφεραν ότι σε δύσκολες στιγμές στο μέτωπο, αναζήτησαν στήριγμα στο θεό και προσευχήθηκαν στην Παναγία για να τους προστατεύσει.  Κάποιοι από αυτούς που βρέθηκαν σε μεγάλη δοκιμασία, ανέφεραν ότι είχαν δει ακόμα και οράματα με την μορφή της Παναγίας. Η διήγησή τους εκείνες […]

“Τραγουδούσε χιουμοριστικά και υβριστικά δια το ιταλικόν έθνος”. Η απαγόρευση των Ιταλών στη Βέμπο και η αφαίρεση της άδειας. Πως επέστρεψε στη σκηνή

“Τραγουδούσε χιουμοριστικά και υβριστικά δια το ιταλικόν έθνος”. Η απαγόρευση των Ιταλών στη Βέμπο και η αφαίρεση της άδειας. Πως επέστρεψε στη σκηνή

“Θα τελειώσει ο πόλεμος και θ’ ανθίσουν οι λόγγοι και θα πάψουν ν’ ακούγονται των μανάδων οι βόγκοι. Θα τελειώσει ο πόλεμος που με πίκρες μας ντύνει κι όπως πρώτα χαρούμενη θα ξανάρθει η ειρήνη”. Η φωνή της Σοφία Βέμπο σφράγισε την αντίσταση ενάντια στον κατακτητή. Με την κήρυξη του πολέμου το 1940 ανέλαβε την […]

“Οι Έλληνες είναι αδύναμοι και θα έχουμε εύκολη νίκη”. Το δίκτυο των Ιταλών και Αλβανών κατασκόπων που έστελναν αναφορές στο Μουσολίνι

“Οι Έλληνες είναι αδύναμοι και θα έχουμε εύκολη νίκη”. Το δίκτυο των Ιταλών και Αλβανών κατασκόπων που έστελναν αναφορές στο Μουσολίνι

Οκτώβριος 1940. Τα σύννεφα του πολέμου πυκνώνουν πάνω από την Ελλάδα. Στην Αθήνα και άλλες μεγάλες πόλεις της χώρας, Ιταλοί, Γερμανοί και Άγγλοι κατάσκοποι, προσπαθούσαν να συλλέξουν πληροφορίες, πριν από την επίθεση του Μουσολίνι. Η Αγγλία ήδη από το 1916 με 1917 είχε οργανώσει στην Ελλάδα ένα εκτενές δίκτυο κατασκόπων μέσω της Intelligence service και […]

Η συντριβή της πανίσχυρης μεραρχίας Τζούλια στην Πίνδο. Ο σοβαρός τραυματισμός του συνταγματάρχη Δαβάκη και η αντεπίθεση του ταγματάρχη Καραβία που έπεσε με το άλογο σε γκρεμό

Η συντριβή της πανίσχυρης μεραρχίας Τζούλια στην Πίνδο. Ο σοβαρός τραυματισμός του συνταγματάρχη Δαβάκη και η αντεπίθεση του ταγματάρχη Καραβία που έπεσε με το άλογο σε γκρεμό

Από την έναρξη του Ελληνοϊταλικού Πολέμου τα σχέδια των Ιταλών προέβλεπαν διείσδυση στην Πίνδο με κατεύθυνση το Μέτσοβο, αποσκοπώντας να διασπάσουν τις ελληνικές δυνάμεις της Ηπείρου από εκείνες της Δυτικής Μακεδονίας. Αν οι Ιταλοί καταλάμβαναν το Μέτσοβο, η Ελλάδα θα κοβόταν στα δύο. Την επίθεση είχε αναλάβει μια από τις πιο επίλεκτες μονάδες του ιταλικού […]

Πώς χιλιάδες μουλάρια και άλογα συνέβαλαν στη νίκη. Τα καθοδηγούσαν κυρίως αντιφρονούντες! Οι συγκινητικοί αποχωρισμοί

Πώς χιλιάδες μουλάρια και άλογα συνέβαλαν στη νίκη. Τα καθοδηγούσαν κυρίως αντιφρονούντες! Οι συγκινητικοί αποχωρισμοί

Από την πρώτη στιγμή της κήρυξης του ελληνοϊταλικού πολέμου δεν επιστρατεύθηκαν μόνο φαντάροι, αλλά και χιλιάδες ζώα από τις πόλεις και την ύπαιθρο. Άνθρωποι και ζώα έγιναν αχώριστοι σύντροφοι, μοιράστηκαν κακουχίες, πείνα, ακόμη και το θάνατο. Η έλλειψη οχημάτων και το δύσβατο έδαφος της Ηπείρου ήταν οι βασικοί λόγοι που χρησιμοποιήθηκαν χιλιάδες ζώα στον ελληνοϊταλικό […]

close menu