Χιλιάδες φλούδες από πορτοκάλια, μυριάδες όστρακα θαλασσινών και κάθε μορφής παλιόχαρτα. Αυτή ήταν η εικόνα της περιοχής γύρω από τους στύλους του Ολυμπίου Διός μετά την Καθαρά Δευτέρα στην προπολεμική Αθήνα.

Τα «Κούλουμα» (όρος που αναφέρεται στον υπαίθριο εορτασμό της Καθαράς Δευτέρας)  γιορτάζονταν από τους Αθηναίους που συγκεντρώνονταν στις αποκαλούμενες «Κολόνες», κουβαλώντας μαζί τους φαγώσιμα και μουσικά όργανα. Τις προηγούμενες ημέρες οι ντελάληδες έδιναν το σύνθημα φωνάζοντας: «Μασκαράδες και πολίται, στις Κολόνες να βρεθείτε».

Αθήνα, οι Πρώην ταραμοπώλαι της Αθήνας σε αποκριάτικη γιορτή, 1880-1890, συλλογή Ι. Λαμπάκη. Την εντόπισε η Λίζα Κουτσαπλή

Το φαγοπότι

Εκτός από τους κατοίκους της πόλης, στην περιοχή γύρω από τον Ιλισό ποταμό, μαζεύονταν και πολλοί μικροπωλητές, που πουλούσαν κάθε λογής φαγώσιμα, ξηρούς καρπούς, φρούτα, ζαχαρωτά ακόμα και χαϊμαλιά. Ανάμεσα στο πλήθος κυκλοφορούσαν και άνθρωποι που με τις στάμνες στους ώμους πουλούσαν «κρυονέρι απ’ του παπά τα’ αμπέλι» δηλαδή κρασί. Το γλέντι στήνονταν με απλά μέσα αλλά ήταν τρικούβερτο.  Οι Αθηναίοι γίνονταν μια παρέα. Έστρωναν κουβέρτες και κιλίμια κάτω, άπλωναν τα φαγώσιμα και έτρωγαν όλοι μαζί.

Athènes, fête des oignons, 1er quart 20e s.

Χορός και τραγούδι

Πλούσιοι και φτωχοί έβαζαν στην άκρη τις κοινωνικές τους διαφορές και γλεντούσαν μέχρι που νύχτωνε. Γύρω από τον Ιλισό αντηχούσαν οι γκάιντες και τα νταούλια. Το τσάμικο είχε την τιμητική του. Όταν ο ήλιος έδυε, οι περισσότεροι τα μάζευαν και επέστρεφαν στα σπίτια τους, περιμένοντας το επόμενο γλέντι. Όσοι είχαν καταναλώσει περισσότερο «κρυονέρι» έπεφταν για ύπνο στο ύπαιθρο.
Μόνο τα σκουπίδια έμεναν πίσω να θυμίζουν το γλέντι που μόλις είχε τελειώσει. Οι Αθηναίοι ήλπιζαν πως θα τα καθάριζε ο αέρας, οδηγώντας τα προς τη χωματερή του Θησείου.

2014. Κυψέλη Καθαρά Δευτέρα...(φωτο: Βάλια Μπαζού)
100 χρόνια μετά η βρώμικη Δευτέρα έχει πάει σε άλλες περιοχές των Αθηνών. Ιδού το φωτογραφικό πειστήριο. Κυψέλη Καθαρά Δευτέρα (φωτο: Βάλια Μπαζού)

Διαβάστε ακόμη στη «ΜτΧ»: Ποιοι ήταν οι βαρελόφρονες της Παλιάς Αθήνας που έκαναν ακόμα και συνέδριο; «Σπάω το κεφάλι μου να θυμηθώ τι μου΄χει πει η γυναίκα μου. Να πιω ένα ποτήρι και να πάω στο σπίτι στις 11 ή να πιω 11 ποτήρια και να πάω στη μία;»

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here