Έφυγε από τη ζωή ο Χρόνης Αηδονίδης. Γιατί τον αποκαλούσαν το «αηδόνι» της Θράκης

Έφυγε από τη ζωή ο Χρόνης Αηδονίδης. Γιατί τον αποκαλούσαν το «αηδόνι» της Θράκης

Πέθανε, σε ηλικία 95 ετών, ο Χρόνης Αηδονίδης, ένας από τους γνωστότερους ερμηνευτές της παραδοσιακής μας μουσικής, που έκανε γνωστή στα πέρατα του κόσμου τη μουσική της πατρίδας του, της Θράκης.

Ο Χρόνης Αηδονίδης γεννήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 1928 στην Καρωτή Διδυμοτείχου. Γιος του δάσκαλου και ιερέα Χρήστου Αηδονίδη και της Χρυσάνθης Αηδονίδη, ήταν το δεύτερο από τα πέντε παιδιά της οικογένειας. Στην Καρωτή πέρασε τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια κι εκεί έμαθε τα πρώτα του τραγούδια. Μυήθηκε στον κόσμο της παραδοσιακής μουσικής πρώτα από τη μητέρα του, που γνώριζε τα περισσότερα τραγούδια της Θράκης, κι έπειτα από τους πλανόδιους μουσικούς. Διδάχθηκε βυζαντινή μουσική, μαθητής ακόμη, από τον ιερέα πατέρα του και αργότερα από τον δάσκαλο Μιχάλη Κεφαλοκόπτη. Θυμόταν ο ίδιος το 2010 σε δηλώσεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, με αφορμή την εμφάνισή του στη Γιορτή των Ελλήνων, που διοργάνωνε το Κέντρο Οικουμενικού Ελληνισμού στη Θεσσαλονίκη:

«Κάθε χωριό, εκείνα τα χρόνια, ήταν και ένα μικρό ‘κράτος’. Συγκοινωνίες δεν υπήρχαν και ήταν δύσκολο να επικοινωνήσει κανείς με τον έξω κόσμο. Επαφές είχαμε μόνο με τα διπλανά χωριά. Όλα τα χωριά ήμασταν σαν μία οικογένεια, με τις δικές της έγνοιες και χαρές… Η μητέρα μου, Χρυσάνθη, ήταν η καλλίφωνη της εποχής, ενώ ο πατέρας μου, Χρήστος, ήταν ιερέας. Έτσι, κάθε μέρα, εγώ και τα τέσσερα αδέλφια μου, ακούγαμε από τη μία τους βυζαντινούς ύμνους και από την άλλη τα τραγούδια του τόπου μας. Είχα αυτή την τύχη, γι΄ αυτό ασχολήθηκα και με την εκκλησιαστική και την παραδοσιακή μουσική».

Όταν τελείωσε το οκτατάξιο Γυμνάσιο, ο Χρόνης Αηδονίδης διορίστηκε ως κοινοτικός δάσκαλος στα Πετρωτά Ροδόπης. Το 1950 εγκαταστάθηκε με τους γονείς του στην Αθήνα, όπου συνέχισε και ολοκλήρωσε τις σπουδές του στη βυζαντινή μουσική, στο Ελληνικό Ωδείο, κοντά στο μεγάλο δάσκαλο Θεόδωρο Χατζηθεοδώρου. Τον Μάρτιο του ίδιου χρόνου προσελήφθη στο Σισμανόγλειο Νοσοκομείο, όπου εργάστηκε ως λογιστής μέχρι το 1988, οπότε και συνταξιοδοτήθηκε. Το 1953 γνώρισε τον λαογράφο Πολύδωρο Παπαχριστοδούλου, ο οποίος του πρότεινε να συμμετέχει στην εκπομπή του «Θρακικοί Αντίλαλοι», στο κρατικό ραδιόφωνο. Διστακτικός στην αρχή, αποφάσισε τελικά να λάβει μέρος στην προσπάθεια διάσωσης της ελληνικής μουσικής παράδοσης. Έλεγε ο ίδιος το 2010 στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Τα τραγούδια της ανατολικής Θράκης είναι πολύ επηρεασμένα από τη βυζαντινή μουσική. Ο μεγάλος λαογράφος μας, Πολύδωρος Παπαχριστοδούλου, που καταγόταν από τις Σαράντα Εκκλησιές, έλεγε επιγραμματικά: θρακιώτικο τραγούδι, βυζαντινό τροπάρι … Ο Παπαχριστοδούλου ήταν και η αιτία να ασχοληθώ συστηματικά και να αφιερώσω το υπόλοιπο της ζωής μου στην προβολή και διάδοση της παραδοσιακής μουσικής. Ήρθε και με βρήκε το 1953, έχοντας ακούσει για μένα από έναν καθηγητή μου στο Διδυμότειχο. Με ξάφνιασε όταν μού πρότεινε να συμμετέχω στην εκπομπή του ‘Θρακικοί Αντίλαλοι’, στο κρατικό ραδιόφωνο, την τότε ΕΙΡ, για να παρουσιάσουμε άγνωστα, μέχρι τότε, τραγούδια της Θράκης. Στην αρχή ντρεπόμουν, αλλά τελικά με έπεισε».

Σύντομα συμμετείχε ως μονωδός στη χορωδία του Παντελή Καββακόπουλου και, αργότερα, συνεργάστηκε για πολλά χρόνια με τη χορωδία του Σίμωνα Καρά. Από το 1957 ανέλαβε τακτική εβδομαδιαία εκπομπή στο ραδιόφωνο, προβάλλοντας το μουσικό θησαυρό της πατρίδας του, της Θράκης. Ήταν η πρώτη φορά που τα Θρακιώτικα τραγούδια ακούγονταν σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας. «Το να ασχολείται κανείς με την παράδοση είναι λειτούργημα», είχε τονίσει το 2010, επισημαίνοντας: «Για μένα όλη αυτή η υπόθεση ήταν και είναι κάτι σπουδαίο. Τα τραγούδια αυτά για μένα ήταν σαν ιερό κειμήλιο, έτσι με είχαν διδάξει οι δάσκαλοί μου. Και αυτό το κειμήλιο πρέπει να το παραδώσουμε στις νέες γενιές, για να μην κοπεί η αλυσίδα της προφορικής μας παράδοσης, που έρχεται από τα βάθη των αιώνων. Αλίμονό μας αν κοπεί, γιατί αν συμβεί κάτι τέτοιο θα χαθεί η ταυτότητά μας. Σκιρτάει η καρδιά μου, όταν βλέπω νέα παιδιά να ενδιαφέρονται για τη μουσική μας παράδοση, για τον μουσικό θησαυρό της Θράκης. Αυτός πρέπει να είναι ο στόχος μας, να μεταλαμπαδεύσουμε αυτό το μεράκι και στους νέους».

Ο Χρόνης Αηδονίδης είχε μια πλούσια δισκογραφία, με τα ωραιότερα τραγούδια της Θράκης, βόρειας, ανατολικής και δυτικής. Έχει λάβει μέρος σε εκατοντάδες εκδηλώσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Μερικές από τις σημαντικότερες στιγμές στην καλλιτεχνική του πορεία ήταν η συνεργασία του το 1990 με τον Γιώργο Νταλάρα στον δίσκο «Τ’ Αηδόνια της Ανατολής», καθώς και με τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, το 1993, καρπός της οποίας υπήρξε ο διπλός δίσκος «Τραγούδια και σκοποί της Θράκης». Από τις δισκογραφικές συνεργασίες του με άλλους καλλιτέχνες ξεχωρίζουν επίσης εκείνη στον δίσκο «Τα μυστικά του Κήπου» του Νίκου Κυπουργού, με το νανούρισμα (το «Βλέφαρό μου»), σε στίχους της Λίνας Νικολακοπούλου και ήχο παραδοσιακό αλλά και τη φρεσκάδα της πνοής της εποχής μας, η συμμετοχή του με τα τραγούδια του Ηλία Κατσούλη («Αχ κορμί ζωγραφιστό μου») και του Χρυσόστομου Γελαγώτη («Κατερίνα Καρδερίνα»), σε μουσική Παντελή Θαλασσινού, στον δίσκο «Στης καρδιάς μου τ΄ ανοιχτά» (2003), καθώς και η συνεργασία του με τη μαθήτριά του Νεκταρία Καραντζή, στο διπλό cd «Όταν οι δρόμοι συναντιούνται» (2004), όπου για πρώτη φορά ηχογραφεί βυζαντινούς εκκλησιαστικούς ύμνους.

Το 2000 «ταξίδεψε» τη μουσική της Θράκης στα πέρατα της γης από το Σούνιο, όταν επιλέχτηκε να εκπροσωπήσει την πατρίδα μας στο παγκόσμιο τηλεοπτικό εορταστικό πρόγραμμα υποδοχής της νέας χιλιετίας, ενώ στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας του 2004 τραγούδησε στην τελετή λήξης το καθιστικό «Φίλοι μ’ καλωσορίσατε».

Μενδώνη: Τα λόγια μου είναι λίγα για να περιγράψω την προσφορά του Χρόνη Αηδονίδη στον Πολιτισμό

«Μόλις πληροφορήθηκα, με οδύνη, την εκδημία του σπουδαίου Χρόνη Αηδονίδη, του ανθρώπου που επί 75 χρόνια εργάστηκε με πάθος για τη διδασκαλία, τη διάσωση, τη διάδοση και την καταγραφή της μουσικής παράδοσης της Θράκης. Μεγάλωσε με τους ήχους της βυζαντινής μουσικής και πολύ νωρίς συνέδεσε τη βυζαντινή μελωδία με την παραδοσιακή θρακιώτικη μουσική και τα τραγούδια της. Καταδύθηκε βαθιά στην άυλη κληρονομιά της ιδιαίτερης πατρίδας του, διασώζοντάς την και διαδίδοντάς την ευρύτερα, με σχετικά δρώμενα, πλούσιες ηχογραφήσεις, και συστηματικές καταγραφές. Μια κληρονομιά την οποία εμπλούτισε με δικές του συνθέσεις και τραγούδια που ο ίδιος ονόμαζε ”παραδοσιακά”, επειδή ανήκουν ”στον ελληνικό λαό”.

Τα λόγια μου είναι λίγα για να περιγράψω την προσφορά του Χρόνη στον Πολιτισμό μας του σπουδαίου αυτού και ιδιαίτερα σεμνού καλλιτέχνη, που αφιέρωσε τη ζωή του στο δημιουργικό πάθος του. Του χρωστάμε πολλά. Η συνεργασία μου με τον Χρόνη Αηδονίδη αποτελεί για μένα πολύτιμη παρακαταθήκη. Θα ήταν ευτυχία για τη χώρα οι πολλοί και άξιοι μαθητές του να μείνουν προσηλωμένοι στο παράδειγμά του και στη διάδοση του μοναδικού έργου του».

Γνωστοί μουσικοί και ερμηνευτές, αλλά και πολιτιστικοί σύλλογοι που προάγουν τη μουσική μας παράδοση, αποχαιρέτησαν με αναρτήσεις τους τον Χρόνη Αηδονίδη, το «αηδόνι» της Θράκης, που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 95 ετών.

«Αγαπημένε μου δάσκαλε, θα είσαι πάντα φωτεινό υπόδειγμα στη ζωή μου…», δήλωσε ο Γιώργος Νταλάρας στο Facebook για τον άνθρωπο που «ταξίδεψε» την παραδοσιακή μουσική μας στα πέρατα του κόσμου. Συγκεκριμένα, ο γνωστός μουσικός και τραγουδιστής, που είχε συνεργαστεί με τον εκλιπόντα, έγραψε τα εξής:

«Ένας Αρχάγγελος στη γη! Ο Χρόνης Αηδονίδης ήταν ο μελωδός των ανείπωτων μύθων και θρύλων της ιστορικής μας παράδοσης. Ένας εξάγγελος των πανάρχαιων μουσικών μας καταβολών. Αποθησαύρισε στον μακρύ του δρόμο επί γης μουσικές, ιδιώματα, τραγούδια, πολύτιμα δώρα και κειμήλια, και τα χάρισε γενναιόδωρα στους μαθητές του και σε όλο τον κόσμο.

Είχαμε μια βαθιά και μακροχρόνια σχέση και είμαι τυχερός για τις ατέλειωτες ώρες στο στούντιο στα “Αηδόνια της Ανατολής”, στις συναυλίες στην Αθήνα αλλά και στο τριεθνές στην πατρίδα του τον Έβρο. Τον Χρόνη τον αγαπούσαμε οικογενειακά. Νανούρισε με τη φωνή του παιδί κι εγγόνια. Αγαπημένε μου δάσκαλε, θα είσαι πάντα φωτεινό υπόδειγμα στη ζωή μου…».

Γλυκερία: «Τον αποχαιρετώ με απέραντο σεβασμό και συγκίνηση!»

Με δική της ανάρτηση, η Γλυκερία αποχαιρέτισε τον σπουδαίο δάσκαλο της παραδοσιακής μουσικής λέγοντας: «Ο Χρόνης Αηδονίδης ήταν για όλους εμάς τους τραγουδιστές ένας από τους πιο σημαντικούς δασκάλους της παραδοσιακής μας μουσικής! Άφησε πίσω του μια σπουδαία κληρονομιά, άξια παρακαταθήκη για τη νέα γενιά! Δεν θα ξεχάσω ποτέ που ήταν πλάι μου στην πρώτη μου μεγάλη συναυλία στον Λυκαβηττό! Τον αποχαιρετώ με απέραντο σεβασμό και συγκίνηση!».

Αρχείο Μουσικολαογραφικής Παράδοσης «ΧΡΟΝΗΣ ΑΗΔΟΝΙΔΗΣ»: «Αιωνία η ευγνωμοσύνη όλων μας για την προσφορά του».

Πολλοί είναι επίσης οι πολιτιστικοί σύλλογοι που εξέφρασαν τη θλίψη τους για τον θάνατο του ερμηνευτή με τη μελίρρυτη φωνή, όπως ο σύλλογος με την επωνυμία «Αρχείο Μουσικολαογραφικής Παράδοσης «ΧΡΟΝΗΣ ΑΗΔΟΝΙΔΗΣ» και έδρα την Αλεξανδρούπολη Έβρου, ο οποίος ιδρύθηκε το 2002 με σκοπό τη διάδοση της Ελληνικής Μουσικής και Λαογραφικής Παράδοσης και την καταγραφή της ζωής και του έργου του κορυφαίου Θρακιώτη Χρόνη Αηδονίδη. Ο Σύλλογος απέστειλε, μέσω του προέδρου του Απόστολου Ευφραιμίδη, τα δικά του συλλυπητήρια:

«Με μεγάλη οδύνη ανακοινώνουμε πως ο αγαπημένος μας Δάσκαλος Χρόνης Αηδονίδης δεν είναι πια μαζί μας. Σε ηλικία 95 ετών και μετά από 75 χρόνια συνεχούς διακονίας και προσφοράς στη διδασκαλία, διάσωση, διάδοση και καταγραφή της μουσικής παράδοσης της Θράκης, οδεύει για τον Παράδεισο, αφήνοντας πίσω του πολύτιμες μουσικές καταγραφές και τέσσερις γενιές μαθητών και συνεργατών που θα διαιωνίσουν το όνομα, το όραμα και τη διδασκαλία του ες αεί.

Αιωνία η μνήμη του και η ευγνωμοσύνη όλων μας για την προσφορά του».

Ακολουθήστε τη mixanitouxronou.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Διαβάστε τις σημαντικότερες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στη mixanitouxronou.gr

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Παρακαλούμε σχολιάζετε κόσμια. Υβριστικά σχόλια δεν θα γίνονται αποδεκτά

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

close menu