Στα μέσα του 19ου αιώνα, πριν εφαρμοστεί το πρώτο πολεοδομικό σχέδιο της πόλης από τον Όθωνα, το κέντρο της Αθήνας διέσχιζε ένα ρέμα που κατέβαινε από το Λυκαβηττό, ο Βοϊδοπνίχτης.
Το 1859 το ρέμα μπαζώθηκε, οι χωματόδρομοι έγιναν κεντρικοί οδοί και ξεκίνησαν οι εργασίες για την αναμόρφωση του πυρήνα της πρωτεύουσας.
Οι βασικές οδικές αρτηρίες έπρεπε να συνδέουν τις δύο κεντρικές πλατείες, το Σύνταγμα και την Ομόνοια.
Συνολικά σχεδιάστηκαν τρεις δρόμοι που θα εξυπηρετούσαν αυτόν το σκοπό.

Ο ένας ήταν η σημερινή οδός Σταδίου, η οποία πήρε το όνομα της από τα αρχικά πολεοδομικά σχέδια, καθώς προβλεπόταν να φτάνει μέχρι το Παναθηναϊκό Στάδιο.
Τελικά, ο δρόμος κατέληξε στο Σύνταγμα και στα πεζοδρόμια του φυτεύτηκαν ακακίες, με αποτέλεσμα να γίνει γνωστή ως η «οδός των Ακακιών», όπως βλέπουμε και στην αρχική εικονογράφηση.

Η οδός Σταδίου στις αρχές του 20ου αιώνα
Η οδός Σταδίου στις αρχές του 20ου αιώνα

Την περίοδο εκείνη, η ονοματοδοσία των δρόμων, όπως και πολλών περιοχών, δινόταν από ένα χαρακτηριστικό τους.
Στην καινούργια τότε, οδό, δύο σειρές από πρασινοκίτρινες ακακίες απλώνονταν κατά μήκος των πεζοδρομίων και κοσμούσαν τον περίγυρο του δρόμου.
Oι ακακίες φυτεύτηκαν πρώτη φορά στην Ελλάδα, κυρίως στις πόλεις για διακοσμητικούς λόγους, τον 19ο αιώνα. Είναι φυλλοβόλα δέντρα με μικρά άνθη και προέρχονται κυρίως από την Αφρική και την Αυστραλία.

Η Σταδίου με τις ακακίες περί το 1900
Η Σταδίου με τις ακακίες περί το 1900. Πεζοι, ποδηλάτες και τραμ σε μια πόλη με κεραμοσκεπές και αρχοντικά.

Το 1911 ο δήμος Αθήνας ξερίζωσε τα όμορφα δέντρα, κάτι που λύπησε τους Αθηναίους.
Ο ποιητής Πολύβιος Δημητρακόπουλος έγραψε για τις περίφημες ακακίες της Σταδίου:

«Προς χάριν της κυκλοφορίας
των ευγενών μας των ποδών
εκόψαμεν τας ακακίας
εις του Σταδίου την οδόν.

Ήσαν οι δόλιες α-κακίες
κι εθεωρούντο περιττές·
αν ήτανε κι αυτές κακίες,
δεν θα τις κόβαμε ποτές.»

Πανεπιστημίου 1887. Την αποκαλούσαν το Μεγάλο Βουλεβάρτο,
Πανεπιστημίου 1887. Την αποκαλούσαν το Μεγάλο Βουλεβάρτο

Η οδός Πανεπιστημίου το 1912, Φωτογραφικό Αρχείο Μουσείου Μπενάκη
Η οδός Πανεπιστημίου το 1912, Φωτογραφικό Αρχείο Μουσείου Μπενάκη

Παράλληλα της οδού Σταδίου, βρισκόταν ο χαρακτηριστικότερος δρόμος της νεοσύστατης πρωτεύουσας, η σημερινή οδός Πανεπιστημίου.
Τότε, ήταν γνωστός ως «οδός Βουλεβάρτου» ή «λεωφόρος με τις γαζίες», καθώς μοσχοβολούσε από τις γαζίες που ήταν φυτεμένες στα φαρδιά του πεζοδρόμια.

Αθήνα, οδός Πανεπιστημίου, 1900 Το Μεγάλο Βουλεβάρτο, Φωτογραφικό Αρχείο Μουσείου Μπενάκη
Αθήνα, οδός Πανεπιστημίου, 1900. Το Μεγάλο Βουλεβάρτο, Φωτογραφικό Αρχείο Μουσείου Μπενάκη – Νεοελληνική Ιστορική Συλλογή Κωνσταντίνου Τρίπου

Όταν διαμορφώθηκε, θύμιζε τις λεωφόρους των ευρωπαϊκών μεγαλουπόλεων. Όπως στα παριζιάνικα Βουλεβάρτα, οι αστοί είχαν την ευκαιρία να κάνουν τον περίπατό τους ανάμεσα στα μοσχομυριστά άνθη των φυτών. Οι γαζίες έχουν κιτρινωπά άνθη και ξεχωρίζουν για την ιδιαίτερη μυρωδιά τους.
Αργότερα, η «λεωφόρος με τις γαζίες» μετονομάστηκε σε «οδό Πανεπιστημίου» από το ομώνυμο κτίριο και οι γαζίες εξαφανίστηκαν.
Τα αρχοντικά κατεδαφίστηκαν και η κεντρική οδός πήρε τη σημερινή της μορφή.

Αθήνα 1912. Σπάνια απεικόνιση της οδού Πανεπιστημίου όχι μόνο για τα κτήρια, δεντράκια και το ηλεκτρικό τραμ αλλά γιατί η ηλεκτροδότηση είναι εμφανής με τους τότε στύλους και τις τότε κεραμικές ασφάλειες. Ταυτοποίηση & σχόλιο Despina Drepania © All rights reserved. ΑΡΧΕΙΟ ΕΛΙΑ
Αθήνα 1912. Σπάνια απεικόνιση της οδού Πανεπιστημίου το 1912 με δεντράκια, ηλεκτρικό τραμ και ηλεκτροδότηση από στύλους που είχαν κεραμικές ασφάλειες. Ταυτοποίηση Φωτογραφίας Δέσποινα Δρεπανιά. Φωτο: ΑΡΧΕΙΟ ΕΛΙΑ

Ilissos_Stadio_1900-700x455ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Στα τέλη του 19ου αιώνα, διέσχιζαν το λεκανοπέδιο 700 χείμαρροι, ποτάμια και ρυάκια. Η οδός Σταδίου ήταν ποτάμι και μπαζώθηκε μαζί με τον αρχαίο Ιλισό, Ηριδανό και Κυκλοβόρο. Από τότε συνέχεια «βουλιάζουμε»

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here