Η παραθαλάσσια Μονή του Αγίου Όρους που θυμίζει φρούριο και έχει δικό της λιμάνι. Η σχέση με τους Παλαιολόγους (drone)

Η παραθαλάσσια Μονή του Αγίου Όρους που θυμίζει φρούριο και έχει δικό της λιμάνι. Η σχέση με τους Παλαιολόγους (drone)

Στην ανατολική πλευρά της χερσονήσου του Άθω, σε ένα παραθαλάσσιο βραχώδες ύψωμα 30 μέτρων, είναι χτισμένη η Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή Παντοκράτορος, αφιερωμένη στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος.

Πρόκειται για μία από τις συνολικά είκοσι μονές του Αγίου Όρους και κατατάσσεται έβδομη στην ιεραρχία. Το γεγονός ότι έχει μορφή οχυρωμένου μεσαιωνικού κάστρου, όπου δεσπόζει ένας επταώροφος πύργος με πολεμίστρες, την καθιστά ακόμη πιο εντυπωσιακή.

pantokrator-monastery

Άποψη της Ιεράς Μονής Παντοκράτορος – Πηγή εικόνας: Κωνσταντίνος Αναγνώστου (Chiosphotos.gr)

Το λιμάνι που ασφάλιζε τα πλοιάρια

Η θέση της Μονής προσφέρει εξαιρετική θέα προς το βόρειο Αιγαίο και τα νησιά Θάσο, Λήμνο και Σαμοθράκη.  Ο Ιωάννης Κομνηνός σημειώνει στο Προσκυνητάριόν του το 1701:

Τό ἱερὸν καὶ σεβάσμιον μοναστήριον τοῦ Παντοκράτορος εἶναι πολλὰ εὔμορφον, διότι εὑρίσκεται εἰς τοποθεσίαν καλὴν σιμὰ εἰς τὴν θάλασσαν, περιτριγυρισμένον μὲ κάστρον στερεόν

monh_pantokratoros

Η Μονή Παντοκράτορος στο Άγιο Όρος βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από τη θάλασσα και προσφέρει εξαιρετική θέα στο Βόρειο Αιγαίο – Πηγή εικόνας: Κωνσταντίνος Αναγνώστου (Chiosphotos.gr)

Στη νότια πλευρά του βραχώδους υψώματος κατασκευάστηκε μικρό λιμάνι, το ένα από τα δύο “μανδράκια” του Αγίου Όρους, πού ασφάλιζε κατά το παρελθόν τα μικρά πλοιάρια σε περιπτώσεις τρικυμιών.

Η αμυντική διάταξη του μοναστηριού δεν ήταν φυσικά αναιτιολόγητη. Η Μονή Παντοκράτορος ήταν επιβεβλημένο να προστατευτεί από πιθανούς επιδρομείς, τόσο στα πρώτα χρόνια από την ίδρυσή της, όσο και κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας.

Athos_1987

Η Μονή Παντοκράτορος σε φωτογραφία του 1987. Διακρίνεται το μικρό λιμάνι που κατασκευάστηκε για να ασφαλίζει τα πλοιάρια σε περιπτώσεις τρικυμιών – Πηγή εικόνας: Wikipedia

Η ιστορία και οι Παλαιολόγοι

Η Μονή Παντοκράτορος ιδρύθηκε στα μέσα του 14ου αιώνα, περί το 1357. Σύμφωνα με έγγραφα του αρχείου της Μονής, κτήτορές της ήταν δύο επιφανείς Κωνσταντινουπολίτες αξιωματούχοι που έδρασαν στρατιωτικά στη Μακεδονία: οι αδελφοί Αλέξιος και Ιωάννης.

Στην εδραίωση και ενίσχυση της Μονής συνέβαλαν οι αυτοκράτορες του Βυζαντίου Ιωάννης Ε’ ο Παλαιολόγος και Μανουήλ Β’ ο Παλαιολόγος.

Οι στρατιωτικές επιτυχίες του Αλέξιου και του Ιωάννη και η εξ αγχιστείας συγγενική τους σχέση με τον Ιωάννη Ε’ τον Παλαιολόγο τούς κατέστησαν κατόχους μεγάλων εκτάσεων γης στην Ανατολική Μακεδονία (Χρυσούπολη, Ανακτορόπολη, Θάσος, Χριστούπολη), αρκετές από τις οποίες αργότερα δώρισαν στη Μονή.

Το 1365 ήταν διοικητές της Χριστουπόλεως (σημερινή Καβάλα) και μερίμνησαν ιδιαιτέρως για την ασφάλεια των περιοχών πού κατείχαν. Μάρτυρες αυτής της πρόνοιας παραμένουν τα ερείπια του επιβλητικού πύργου του Μαρμαρίου στην Αμφίπολη, στην αριστερή όχθη του Στρυμόνα, ο οποίος ανεγέρθηκε το 1367 και προ του 1384 περιήλθε στη Μονή, όπως προκύπτει από μία πολύ σημαντική επιγραφή πού βρισκόταν εντοιχισμένη σε αυτόν, όπου μνημονεύονται η “νέα Μονή του Παντοκράτορος” —νέα προφανώς σέ σχέση με την υφιστάμενη από τον 12ο αιώνα ομώνυμη Μονή της Κωνσταντινουπόλεως— και τα ονόματα των κτητόρων της.

Το 1392, η Μονή Παντοκράτορος πυρπολήθηκε και καταστράφηκε, αλλά ξανακτίστηκε πολύ γρήγορα. Μετά την παρακμή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, υποστηρίχθηκε οικονομικά από ηγεμόνες παραδουνάβιων χωρών. Σήμερα αριθμεί συνολικά 15 παρεκκλήσια, με σπουδαιότερο εκείνο της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.

Χριστός Παντοκράτωρ. Φορητή εικόνα προερχόμενη από τη Μονή Παντοκράτορος, σήμερα στo Μουσείο Ερμιτάζ στην Αγία Πετρούπολη. 14ος αι.

Ο μεγαλύτερος μοναστηριακός πύργος του Αγίου Όρους

Αρχιτεκτονικά, ο ναός ανήκει στον τύπου του τρίκογχου σταυροειδούς εγγεγραμμένου ναού αγιορείτικου τύπου. Το κωδωνοστάσιο είναι κτίσμα του 19ου αιώνα. Στη μονή φυλάσσονται αρκετά λείψανα αγίων και κειμήλια, όπως μέρος της ασπίδας του Αγίου Μερκουρίου.

Η εικόνα που τιμάται περισσότερο είναι της Παναγίας της Γερόντισσας, που, σύμφωνα με την παράδοση, ήταν το δώρο του Bυζαντινού Αυτοκράτορα, Aλεξίου A’ του Kομνηνού προς το μοναστήρι.

Ο μεγαλοπρεπής πύργος, κτισμένος στο βορειοδυτικό τμήμα του κτηριακού συγκροτήματος, αποτελεί τον μεγαλύτερο μοναστηριακό πύργο του Αγίου Όρους και χρονολογείται από ιδρύσεως της Μονής.

Η αρχική μορφή του πύργου παρέμεινε σχεδόν αναλλοίωτη ως τις μέρες μας, με ελάχιστες μεταγενέστερες επεμβάσεις, όπως η τελευταία ζώνη και οι επάλξεις, που χρονολογούνται στις αρχές της Τουρκοκρατίας. Στο δεύτερο όροφό του στεγάζεται η Βιβλιοθήκη της Μονής, η οποία αποτελείται από περίπου 400 χειρόγραφα και περισσότερα από 3.500 βιβλία.

pyrgos_monh_pantokratoros

Ο πύργος της Μονής Παντοκράτορος αποτελεί τον μεγαλύτερο μοναστηριακό πύργο του Αγίου Όρους – Πηγή εικόνας: Κωνσταντίνος Αναγνώστου (Chiosphotos.gr)

Δείτε τη Ιερά Μονή Παντοκράτορος μέσα από τα εντυπωσιακά εναέρια πλάνα του συνεργάτη μας, Κωνσταντίνου Αναγνώστου (Chiosphotos.gr):

Πηγή κεντρικής φωτογραφίας: Κωνσταντίνος Αναγνώστου (Chiosphotos.gr)

Ακολουθήστε τη mixanitouxronou.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Διαβάστε τις σημαντικότερες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στη mixanitouxronou.gr

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Παρακαλούμε σχολιάζετε κόσμια. Υβριστικά σχόλια δεν θα γίνονται αποδεκτά

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

mixanitouxronou.gr
ΔΗΜΟΦΙΛΗ
Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ. Η ταραγμένη σχέση με τον πατέρα του, η ερωτική απογοήτευση με την κουνιάδα του. Γιατί άφησε ημιτελές το αριστουργηματικό Ρέκβιεμ

Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ. Η ταραγμένη σχέση με τον πατέρα του, η ερωτική απογοήτευση με την κουνιάδα του. Γιατί άφησε ημιτελές το αριστουργηματικό Ρέκβιεμ

“Ώ Ελλάς, ηρώων χώρα, τι γαϊδάρους βγάζεις τώρα;” Γιώργος Σουρής, ο ποιητής που προτάθηκε για Νόμπελ λογοτεχνίας, σατίριζε μέσα από τον “Ρωμηό” του πολιτικούς και τραπεζίτες

“Ώ Ελλάς, ηρώων χώρα, τι γαϊδάρους βγάζεις τώρα;” Γιώργος Σουρής, ο ποιητής που προτάθηκε για Νόμπελ λογοτεχνίας, σατίριζε μέσα από τον “Ρωμηό” του πολιτικούς και τραπεζίτες

«Βρώμικε μπάσταρδε! Παλιό-μ…..κα!» Η φράση των Sex Pistols στο  δημοφιλές τηλεοπτικό σόου, που τους έκανε διάσημους και μισητούς στη Μ.Βρετανία

«Βρώμικε μπάσταρδε! Παλιό-μ…..κα!» Η φράση των Sex Pistols στο δημοφιλές τηλεοπτικό σόου, που τους έκανε διάσημους και μισητούς στη Μ.Βρετανία

Το φιλμ ντοκουμέντο που τράβηξε ο Φίνος με την “αποκαθήλωση” της σβάστικας από την Ακρόπολη. Οι καταστροφές που έκαναν οι Γερμανοί φεύγοντας από την Ελλάδα (βίντεο)

Το φιλμ ντοκουμέντο που τράβηξε ο Φίνος με την “αποκαθήλωση” της σβάστικας από την Ακρόπολη. Οι καταστροφές που έκαναν οι Γερμανοί φεύγοντας από την Ελλάδα (βίντεο)

“Τους μπεκρήδες και αν δικάσουνε, άδικα θα τους κρεμάσουνε”. Ορέστης Μακρής, ο τενόρος που έκανε καριέρα σε ρόλο μεθύστακα, αν και δεν έπινε γουλιά. Γιατί ο Φίνος τον αποκάλεσε “κάφρο”

“Τους μπεκρήδες και αν δικάσουνε, άδικα θα τους κρεμάσουνε”. Ορέστης Μακρής, ο τενόρος που έκανε καριέρα σε ρόλο μεθύστακα, αν και δεν έπινε γουλιά. Γιατί ο Φίνος τον αποκάλεσε “κάφρο”

close menu