Στις 6 Σεπτεμβρίου του 1955 σημειώθηκε μια ασήμαντη, όπως αποδείχτηκε από τις ζημιές, έκρηξη στο τουρκικό προξενείο της Θεσσαλονίκης. Το κτίριο ήταν το σπίτι που γεννήθηκε ο Κεμάλ Ατατούρκ. 

Στην Ελλάδα το γεγονός θεωρήθηκε ένα αστυνομικό περιστατικό ρουτίνας. Στην Τουρκία όμως, μέσω μιας μικρής εφημερίδας, της Ισταμπούλ Εξπρές, η έκρηξη προβλήθηκε ως πρόκληση των Ελλήνων και εθνική προσβολή. «Βάλανε φωτιά στο σπίτι του πατέρα μας Κεμάλ Ατατούρκ», έγραφε ο τίτλος. Η κυκλοφορία της εφημερίδας από 20.000 φύλλα που ήταν συνήθως, εκείνη την ημέρα εκτοξεύτηκε στα 200.000 φύλλα. Ακολούθησε δεύτερη έκδοση το μεσημέρι της ίδιας ημέρας και τα χιλιάδες αντίτυπα άρχισαν να μοιράζονται σε όλες της περιοχές της Πόλης, φανατίζοντας τον όχλο.

Το πρωτοσέλιδο της Ισταμπούλ Εξπρες
Το πρωτοσέλιδο της Ισταμπούλ Εξπρες που έδωσε το σύνθημα για το πογκρομ. Οι μαρτυρίες περιγράφουν πως ο όχλος μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη με κάθε είδους μέσο, από διάφορες περιοχές της Τουρκίας. Στο πλήθος μοιράστηκαν λοστοί, ενώ τα σπίτια και οι επιχειρήσεις των Ελλήνων είχαν σημαδευτεί από την προηγούμενη νύχτα. 

Η βρετανική προπαγάνδα, η οποία τις προηγούμενες μέρες είχε εστιαστεί στο κυπριακό ζήτημα ξεσηκώνοντας του Τούρκους εναντίον των Ελλήνων, λειτούργησε καταλυτικά.

Διαβάστε εδώ: Το μυστικό σχέδιο των Άγγλων που ξεσήκωσαν τους Τούρκους κατά των Ελλήνων στην Πόλη ως αντίποινα για το Κυπριακό. Το «διαίρει και βασίλευε» οδήγησε στη φονική νύχτα των Σεπτεμβριανών (βίντεο με μαρτυρίες)

Η προβοκάτσια

Οι ελληνικές αρχές συνέλαβαν τους δράστες της έκρηξης. Ήταν ο φύλακας του προξενείου Χασάν Μεχμέτογλου και ο συνεργός του, Οκτάι Εγκίν, μουσουλμάνος από τη Θράκη με ελληνική υπηκοότητα. Πολλοί ιστορικοί έχουν δηλώσει σε συνεντεύξεις τους ότι επρόκειτο για πράκτορες της τουρκικής αστυνομίας, ωστόσο το τουρκικό κράτος δεν έχει παραδεχτεί κάτι τέτοιο.

Η ελληνική διπλωματία δεν είχε αντιληφθεί εγκαίρως την προβοκάτσια και δεν «πρόλαβε» την καταστροφή. Χρειάστηκαν μόνο μερικές ώρες για να εκδηλωθεί επίθεση του τουρκικού όχλου στις ελληνικές συνοικίες της Πόλης. Το πλήθος λεηλάτησε καταστήματα και σπίτια, έβαλε φωτιές και βίασε γυναίκες. Από την επίθεση καταγράφηκαν περισσότεροι από 30 νεκροί. Σύμφωνα με ιστορικούς και μελετητές, το σχέδιο της επίθεσης ήταν οργανωμένο. Ένα γεγονός που αποδεικνύει κάτι τέτοιο ήταν οι προειδοποιήσεις έντιμων Τούρκων προς τους φίλους Έλληνες γείτονές τους ότι θα βρεθούν στο στόχαστρο.

 

Η λεηλασία κράτησε εφτά ολόκληρες ώρες. Οι τουρκικές αρχές ήταν ενήμερες και δεν αντέδρασαν. Η κυβέρνηση Μεντερές από την πρώτη στιγμή κατηγόρησε τους τούρκους κομμουνιστές. Την εποχή εκείνη οι κομμουνιστές ήταν μια μειοψηφία που δεν είχε τη δύναμη να πραγματοποιήσει καμία επίθεση. Εξάλλου δεν πίστευαν στον Κεμάλ και δεν τους διέκρινε ο εθνικισμός.

Δείτε στο βίντεο της «Μηχανής του Χρόνου» πώς οργανώθηκε η επίθεση που έγινε γνωστή ως Σεπτεμβριανά. 

 

leilasiaΔιαβάστε στη «ΜτΧ»: Σκότωσαν ιερείς, βίασαν γυναίκες και βεβήλωσαν τάφους. Οι θηριωδίες του τουρκικού όχλου στα Σεπτεμβριανά του 1955 στην Κωνσταντινούπολη. Κατέστρεψαν ελληνικά σπίτια και ισοπέδωσαν περίπου 100 ναούς (βίντεο)

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here