Πού βρίσκονται τα ξύλινα μπαλκόνια με τις βουκαμβίλιες, όπου οι παρέες απολάμβαναν τις βραδιές; Η γειτονιά με τις αυλές επέζησε, αλλά τα σπίτια άλλαξαν χέρια και τα παράθυρα έκλεισαν

Πού βρίσκονται τα ξύλινα μπαλκόνια με τις βουκαμβίλιες, όπου οι παρέες απολάμβαναν τις βραδιές; Η γειτονιά με τις αυλές επέζησε, αλλά τα σπίτια άλλαξαν χέρια και τα παράθυρα έκλεισαν

Άνθρωποι χαμογελαστοί, παρέες καθισμένες σε ξύλινα μπαλκόνια και αυλές, που νομίζεις ότι βγήκαν από παραμύθι. Η βουκαμβίλια σκαρφαλώνει στην κουπαστή και “περιπλέκεται” με τη συντροφιά.

Καταλαβαίνουμε ότι η γειτονιά έχει χρώμα και ας είναι ασπρόμαυρη η λήψη. Καταλαβαίνουμε ότι άνθρωποι έχουν χαρά και απολαμβάνουν την όμορφη βραδιά.

Η φωτογραφία στην πλήρη ανάπτυξή της γοητεύει ακόμα περισσότερο και δείχνει ότι οι ένοικοι του ισογείου επικοινωνούν με αυτούς του ορόφου λες και δεν τους χωρίζει καμία απόσταση.

Αν και χώρια δείχνουν ότι είναι όλοι μαζί.

Βρισκόμαστε στη δεκαετία του 50.

Βρισκόμαστε στη δεκαετία του ΄50

Η συνοικία που απεικονίζεται στην φωτογραφία έχει χαρακτηριστεί ως “ιερή” γιατί βρίσκεται στους πρόποδες του … βράχου.

Τα πλακόστρωτα δρομάκια της θυμίζουν σκηνικό ταινίας του ελληνικού κινηματογράφου. Τα πέτρινα σκαλιά της έχει κατέβει η κυρία Κοκοβίκου στο “Η δε γυνή …” αλλά και ο  Δημήτρης Χορν χορεύοντας μόλις πούλησε την ψυχή του στο διάβολο στην ταινία «Αλλοίμονο στου Νέους». Εκεί βρέθηκε και η μοιραία «Στέλλα»με τη Μελίνα Μερκούρη.

Η Πλάκα με τα χαρακτηριστικά σκαλοπάτια της

Η Πλάκα με τα χαρακτηριστικά σκαλοπάτια της

Το σημερινό όνομα της υφίσταται από το τέλος του 16ου αιώνα. Περιλάμβανε αρχικά το τμήμα γύρω από το μνημείο του Λυσικράτη, από την οδό Τριπόδων μέχρι τον Άγιο Νικόλαο τον Ραγκαβά.

Σύμφωνα με τον αθηναιογράφο, Δημήτριο Καμπούρογλου, στην διασταύρωση των οδών Θέσπιδος, Αδριανού και Τριπόδων, υπήρχε μια μεγάλη, άσπρη πλάκα από την οποία πήρε το όνομα της αρχικά η περιοχή και αργότερα ολόκληρη η συνοικία.

Άγιος Νικόλαος Ραγκαβά Φωτογραφία: Φρεντ Μπουασονάς

Άγιος Νικόλαος Ραγκαβάς, στην οδό Επιχάρμου. Φωτογραφία: Φρεντ Μπουασονάς

Μια άλλη εκδοχή θέλει, το όνομα της να προέρχεται από την αρβανίτικη λέξη «πλάκ», που σημαίνει παλαιά. Επομένως «Πλάκ Αθήνα», σημαίνει Παλαιά Αθήνα, και ταυτίζεται με την διαμονή των Αρβανιτών της Αργοναυπλίας, στη συνοικία στα τέλη του 16ου αιώνα, όταν καταδιωκόμενοι από τους Τούρκους, εγκαταστάθηκαν στην περιοχή, αποκαλώντας την «Παλαιά».

Γειτονιές, άνθρωποι, οικογένειες στην Πλάκα

Γειτονιές, άνθρωποι, οικογένειες στην Πλάκα

Από εκεί προέρχονται και οι «γκάγκαροι», οι πρώτοι γηγενείς Αθηναίοι.

Αντικειμενικά η λέξη «γκάγκαρος» προέρχεται από την λέξη «γκάγκαρο» η οποία υποδηλώνει το ξύλο που αμπαρώνει εσωτερικά τις πόρτες. Στη μεταφορική της εκδοχή, η λέξη παραπέμπει στους απόμακρους εσωστρεφείς ανθρώπους. Από το 1930, στην περιοχή της Πλάκας ξεκίνησαν οι διαδικασίες απαλλοτρίωσης, της αρχαίας αγοράς και σταδιακά τη χαρακτήρισαν διατηρητέα.

Η οδός Λυσίου στην Πλάκα, το 1944

Η οδός Λυσίου στην Πλάκα, το 1944

Η τουριστική ανάπτυξη της περιοχής άρχισε να γίνεται εμπόδιο, τροφοδοτώντας έτσι κίνητρα για πολεοδομικές παραβάσεις, που συνεχίστηκαν για πολλές δεκαετίες.

Το αποτέλεσμα ήταν να την εγκαταλείψουν πολλοί κάτοικοι. Πολλά χρόνια αργότερα, με την παρέμβαση του Αντώνη Τρίτση, η Πλάκα προστατεύθηκε από την ηχορύπανση με την απαγόρευση των νυχτερινών κέντρων διασκέδασης στην περιοχή.

Βαριά ξύλινα παντζούρια στα σπίτια της παλιάς Αθήνας

Βαριά ξύλινα παντζούρια στα σπίτια της παλιάς Αθήνας

Λίγα χρόνια πριν, ο τότε υπουργός Χωροταξίας, Οικισμού και Περιβάλλοντος, Στέφανος Μάνος, έλαβε ειδικά μέτρα προστασίας για την περιοχή, όπως η απαγόρευση διαφημιστικών πινακίδων, η πεζοδρόμηση οδών και η ανακήρυξη πολλών κτιρίων, ως διατηρητέων.

Η περιοχή της Πλάκας έχει χαρακτηριστεί εκτός όλων των άλλων, ως “Μουσείο όλων των Σχολών Αρχιτεκτονικής”, αφού με μια βόλτα στην περιοχή συναντάμε κτίσματα όλων των περιόδων και όλων των τεχνοτροπιών, ακόμα και από την οθωμανική περίοδο. Επικρατούν, τα λιθόκτιστα με κεραμοσκεπή σπίτια, με κύριο γνώρισμα τους την αυλή, την ανοιχτή στοά στο ισόγειο, και το χαγιάτι στον όροφο.

Οδός Θρασυβούλου στην Πλάκα

Οδός Θρασύλλου στην Πλάκα

Ξεχωριστή περίπτωση αποτελούν τα Αναφιώτικα, που δημιουργήθηκαν  από τους Αναφιώτες,  εσωτερικούς μετανάστες στην Αθήνα, αλλά και άλλους νησιώτες κτιστάδες, που στα μέσα του 19ου αιώνα ήρθαν στην Αθήνα, προς αναζήτηση καλύτερης τύχης. Η αισθητική της συνοικίας παραπέμπει σε Αιγαιοπελαγίτικη τεχνοτροπία.

Αναφιώτικα

Αναφιώτικα

Από τα πιο ιστορικά σημεία της περιοχής είναι η “Πλατεία Μνημείου του Λυσικράτη” και η “Μονή Καπουτσίνων”.

Η Πλατεία ονοματοδοτήθηκε από το Μνημείο του Λυσικράτους. Παλαιότερα, στον χώρο υπήρχε η Μονή των Καπουτσίνων.

Στην περίφραξη γύρω από το Μνημείο υπάρχει αναμνηστική πλάκα, που γνωστοποιεί ότι στη Μονή των Καπουτσίνων, είχε φιλοξενηθεί ο μεγάλος ποιητής και φιλέλληνας Λόρδος Μπάιρον. Την πλάκα είχαν τοποθετήσει Γάλλοι αρχαιολόγοι τον 19ο αιώνα. Στην οδό Μνησικλέους 12, υπήρχε μια από τις βρύσες της Αθήνας, φτιαγμένη το 1708. Σήμερα στη θέση της υπάρχει ένα νεοκλασικό κτήριο.

Η οδός Μνησικλέους στη διασταύρωσή της με την οδό Λυσίου, περίπου 1930. © Νεοελληνική Ιστορική Συλλογή Κωνσταντίνου Τρίπου - Φωτογραφικό Αρχείο Μουσείου Μπενάκη. Δημήτριος Γιάγκογλου.

Η οδός Μνησικλέους στη διασταύρωσή της με την οδό Λυσίου, περίπου 1930. © Νεοελληνική Ιστορική Συλλογή Κωνσταντίνου Τρίπου – Φωτογραφικό Αρχείο Μουσείου Μπενάκη.

Δημήτριος Γιάγκογλου.

Πληροφορίες αντλήθηκαν από το προσωπικό ιστολόγιο του συγγραφέα Πάνου Αβραμόπουλου.

Φωτογραφικό υλικό αντλήθηκε από την σελίδα “Παλιές Φωτογραφίες της Ελλάδας”

Διαβάστε επίσης στη “ΜτΧ”: Η άγνωστη αντιστασιακή δράση των Καλύμνιων κατά της ιταλικής κατοχής με ορμητήριο την Πλάκα. Ο ρόλος των φοιτητών και που έδιναν τα μυστικά ραντεβού…

Ακολουθήστε τη mixanitouxronou.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Διαβάστε τις σημαντικότερες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στη mixanitouxronou.gr

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Παρακαλούμε σχολιάζετε κόσμια. Υβριστικά σχόλια δεν θα γίνονται αποδεκτά

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

close menu