Ο πρώτος άνθρωπος που έβαλε το πορτραίτο του σε νομίσματα ήταν ο Θεμιστοκλής. Η περιπέτεια του ηγέτη που εκδίωξε η Αθήνα

Ο πρώτος άνθρωπος που έβαλε το πορτραίτο του σε νομίσματα ήταν ο Θεμιστοκλής. Η περιπέτεια του ηγέτη που εκδίωξε η Αθήνα

Ένα από τα προνόμια των βασιλέων ήδη από την αρχαιότητα είναι η απεικόνιση των πορτραίτων τους στα νομίσματα. Αυτό ισχύει και σήμερα σε χώρες που έχουν βασιλεία, ακόμη και σε όσες ανήκουν στη ζώνη του ευρώ.

Όμως, ο πρώτος άνθρωπος στην ιστορία που φαίνεται να έκοψε νομίσματα που έφεραν το πορτραίτο του δεν ήταν κάποιος βασιλιάς, αλλά ο Θεμιστοκλής, το όνομα του οποίου είναι άρρηκτα συνδεμένο με τη δημοκρατία και τον αγώνα εναντίον της απολυταρχίας.

 του συνεργάτη ιστορικού Κωνσταντίνου Λαγού

Τα πολιτικά επιτεύγματα του Θεμιστοκλή

Ο Θεμιστοκλής υπήρξε ο σημαντικότερος πολιτικός της αρχαίας Αθήνας λίγα χρόνια μετά τη Μάχη του Μαραθώνα (490 π. Χ). Ήταν ο αρχηγός της δημοκρατικής παράταξης στην πόλη, και χάρη σε αυτόν ισχυροποιήθηκε η αθηναϊκή δημοκρατία.

Ο Θεμιστοκλής. Προτομή ρωμαϊκών χρόνων, αντίγραφο πρωτότυπου της κλασικής περιόδου. Πηγή: Wikipedia

Επίσης, έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στο να αναδειχθεί η Αθήνα σε ναυτική δύναμη. Η ελληνική νίκη στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας το 480 π.Χ. οφείλει πολλά σε αυτόν.

Ο Θεμιστοκλής ήταν βασικός υπεύθυνος για την αποτυχία του Ξέρξη να καταλάβει την Ελλάδα.

Μετά την  εκδίωξη των Περσών, ο Θεμιστοκλής έθεσε τα θεμέλια της Δηλιακής Συμμαχίας μέσω της οποίας η Αθήνα κυριάρχησε στο Αιγαίο.

Εξοστρακισμός και εξορία

Παρά το έργο του Θεμιστοκλή για την ανάδειξη της Αθήνας ως πρώτης ελληνικής δύναμης, το 471 π. Χ. οι συμπολίτες του τον εξοστράκισαν.

Ενώ ήταν αυτοεξόριστος στο Άργος, κατηγορήθηκε ότι μαζί με τον Σπαρτιάτη στρατηγό Παυσανία – νικητή της Μάχης των Πλαταιεών – συνεργαζόταν με τους Πέρσες. Οι Σπαρτιάτες θανάτωσαν τον Παυσανία, αλλά ο Θεμιστοκλής πρόλαβε και διέφυγε.

Χάρτης που αποτυπώνει τη διαφυγή του Θεμιστοκλή από το Άργος στην περσική αυτοκρατορία. Πηγή: Encyclopaedia Britannica

Αφού περιπλανήθηκε σε διάφορες ελληνικές πόλεις, τελικά το 465 π. Χ. κατέφυγε στην αυλή του βασιλιά της Περσίας, και γιου του Ξέρξη, Αρταξέρξη Α΄.

Αυτός όχι μόνο δεν τον τιμώρησε για όλα όσα είχε κάνει εναντίον της αυτοκρατορίας του, αλλά τον τίμησε διορίζοντάς τον σατράπη (κυβερνήτη) στη δυτική Μικρά Ασία, με έδρα του τη Μαγνησία στο Μαίανδρο ποταμό. Εκτός από την πόλη αυτή, ο Θεμιστοκλής εξουσίαζε τη Λάμψακο, τη Μυούς, και άλλες μικρότερες πόλεις.

Ο Θεμιστοκλής κυβέρνησε τη Μαγνησία και τις άλλες πόλεις για περίπου πέντε χρόνια, μέχρι το θάνατό του, το 459 π. Χ.

Τα νομίσματα του Θεμιστοκλή

Στην περίοδο της διακυβέρνησης του Θεμιστοκλή στην ευρύτερη περιοχή της Μαγνησίας του Μαιάνδρου κυκλοφορούσαν ασημένια νομίσματα που έφεραν το όνομά του. Οι μεγάλες αξίες ήταν δίδραχμα και δραχμές, ενώ οι μικρότερες κυρίως τριημιόβολα.

Τα τελευταία έχουν στον οπισθότυπό τους τα πρώτα δύο γράμματα του ονόματος του Θεμιστοκλή, δηλαδή ΘΕ. Στον εμπροσθότυπο φέρουν διάφορες ανδρικές κεφαλές. Κάποιες από τις εκδόσεις αυτές έχουν είτε κεφαλή Δία, είτε ενός γενειοφόρου που φορά περικεφαλαία. Ο τελευταίος έχει ταυτοποιηθεί ως ο Λεύκιππος, μυθικός ιδρυτής («κτίστης») της πόλης της Μαγνησίας

Τριημιοβόλιο της Μαγνησίας του Μαιάνδρου, κοπής Θεμιστοκλή με κεφαλή Διός και μονόγραμμα ΘΕ. Πηγή: Pinterest

Ήταν συνηθισμένο στα νομίσματα που έκοβαν οι Έλληνες εκείνη την εποχή να χρησιμοποιούν τύπους με προτομές θεοτήτων ή μυθολογικών ηρώων.

Το πρώτο πορτραίτο ηγεμόνα σε νόμισμα

 Όμως, άλλες νομισματικές εκδόσεις του Θεμιστοκλή της αξίας του τριημιόβολου έχουν μία άλλη κεφαλή. Οι περισσότεροι νομισματολόγοι θεωρούν ότι αυτή είναι του ιδίου του Θεμιστοκλή.

Πηγή: Wikipedia

Υπάρχουν διάφορα στοιχεία που υποστηρίζουν αυτή την άποψη. Έτσι, για παράδειγμα, δίπλα στην προτομή αυτή εμφανίζονται τα αρχικά του ονόματος του Θεμιστοκλή, κάτι που δεν ισχύει για τις άλλες κεφαλές στα νομίσματά του.

Επιπλέον, η κεφαλή αυτή δεν φαίνεται να ανήκει σε κάποιο θεό ή μυθικό ήρωα. Φορά ένα στενό σκούφο σαν αυτό που φορούσαν οι σατράπες της περσικής αυτοκρατορίας.

Τα νομίσματα αυτά είναι τα μόνα τεκμήρια που έχουμε για τον Θεμιστοκλή και που είναι σύγχρονά του.

Αποδεικνύουν ότι ήταν ένας υπέρμετρα φιλόδοξος άνθρωπος με μεγάλη αυτοπεποίθηση για τον εαυτό του. Αυτά τα χαρακτηριστικά του τα γνωρίζουμε και από τις φιλολογικές πηγές, οι οποίες ανήκουν όλες σε εποχές μεταγενέστερες. Μάλιστα, υπάρχουν αναφορές ότι ήταν ο πρώτος που ανήγειρε άγαλμα του εαυτού του στην Αθήνα. Αργότερα έκανε το ίδιο και στη Μαγνησία του Μαιάνδρου όπου ήταν κυβερνήτης.

Ο χαρακτήρας του Θεμιστοκλή, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι βρέθηκε να έχει εξουσία σε πόλεις της Μικράς Ασίας, τον οδήγησε να γίνει ο πρώτος ηγεμόνας στην ιστορία που έβαλε το πορτραίτο του στα νομίσματά του.

“Δαρεικός” του Δαρείου Α΄. Πηγή: Wikipedia

Αυτό δεν είχε γίνει ούτε από τους ίδιους τους Πέρσες βασιλείς. Ο Δαρείος Α΄ (521-486 π. Χ.) είχε ως τύπο στα χρυσά του νομίσματα («δαρεικούς») και τα ασημένια («σιγλούς»), μία μορφή τοξότη. Οι νομισματολόγοι συμφωνούν ότι η μορφή αυτή συμβολίζει τον βασιλιά. Όμως, πρόκειται για τυποποιημένη παράσταση και δεν έχει ρεαλιστικές λεπτομέρειες. Αυτό ισχύει και για τις κοπές των διαδόχων του Δαρείου. Έτσι στα νομίσματα αυτά δεν ξεχωρίζουν τα χαρακτηριστικά των διαφορετικών Περσών βασιλέων.

Μετά τον Θεμιστοκλή και άλλοι αρχαίοι ηγεμόνες άρχισαν να χρησιμοποιούν τα πορτραίτα τους στα νομίσματα. Αυτό έγινε ο κανόνας με τους διαδόχους του Μεγάλου Αλεξάνδρου, τους μονάρχες της ελληνιστικής εποχής.

2.300 χρόνια μετά τον Θεμιστοκλή, και ο Μέγας Ναπολέων έκοψε νομίσματα με το αρχικό γράμμα του ονόματός του (Decime του 1814. Πηγή: Pinterest)

Είναι ειρωνεία ότι ένα προνόμιο βασιλέων μέχρι και σήμερα υπήρξε καινοτομία ενός από τους μεγαλύτερους ηγέτες της Αθηναϊκής Δημοκρατίας.

Ακολουθήστε τη mixanitouxronou.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Διαβάστε τις σημαντικότερες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στη mixanitouxronou.gr

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Παρακαλούμε σχολιάζετε κόσμια. Υβριστικά σχόλια δεν θα γίνονται αποδεκτά

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

mixanitouxronou.gr
ΔΗΜΟΦΙΛΗ
«Είστε βάρβαροι. Ντρέπομαι που σπατάλησα 8 χρόνια από την ζωή μου στον τόπο σας». Η εκτέλεση 118 ομήρων στο Μονοδένδρι Λακωνίας. Ανάμεσά τους και ο γιατρός Καρβούνης

«Είστε βάρβαροι. Ντρέπομαι που σπατάλησα 8 χρόνια από την ζωή μου στον τόπο σας». Η εκτέλεση 118 ομήρων στο Μονοδένδρι Λακωνίας. Ανάμεσά τους και ο γιατρός Καρβούνης

“Δεν ξέρω πως έγιναν αυτά τα εγκλήματα”. “Δεν είπα ποτέ ότι οι Εβραίοι είναι κατώτεροι”. Οι δικαιολογίες των Ναζί στη Δίκη της Νυρεμβέργης, όπου αλληλοκατηγορούνταν για να σωθούν

“Δεν ξέρω πως έγιναν αυτά τα εγκλήματα”. “Δεν είπα ποτέ ότι οι Εβραίοι είναι κατώτεροι”. Οι δικαιολογίες των Ναζί στη Δίκη της Νυρεμβέργης, όπου αλληλοκατηγορούνταν για να σωθούν

“Η κόρη που έκλεινε ραντεβού για να δει τον πατέρα της”. Η Χριστίνα Ωνάση έκανε τέσσερις γάμους που την έκαναν μια από τις πιο δυστυχισμένες γυναίκες (video)

“Η κόρη που έκλεινε ραντεβού για να δει τον πατέρα της”. Η Χριστίνα Ωνάση έκανε τέσσερις γάμους που την έκαναν μια από τις πιο δυστυχισμένες γυναίκες (video)

Ο Μανόλης Ανδρόνικος ανακαλύπτει τον τάφο του Μακεδόνα βασιλιά Φιλίππου. Η μαρτυρία του κορυφαίου αρχαιολόγου που σφράγισε την ελληνικότητα της Μακεδονίας (βίντεο)

Ο Μανόλης Ανδρόνικος ανακαλύπτει τον τάφο του Μακεδόνα βασιλιά Φιλίππου. Η μαρτυρία του κορυφαίου αρχαιολόγου που σφράγισε την ελληνικότητα της Μακεδονίας (βίντεο)

Ντοκουμέντο. Η ιστορική διαταγή του Βελουχιώτη για το σαμποτάζ στoν Γοργοπόταμο. Την συνέταξε μέσα σε μια τσοπάνικη καλύβα παρουσία του Ζέρβα και των Βρετανών κομάντος

Ντοκουμέντο. Η ιστορική διαταγή του Βελουχιώτη για το σαμποτάζ στoν Γοργοπόταμο. Την συνέταξε μέσα σε μια τσοπάνικη καλύβα παρουσία του Ζέρβα και των Βρετανών κομάντος

close menu