1938 στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Μπροστά στην είσοδο υψώνονταν τα περίφημα Προπύλαια και η είσοδος στολιζόταν με αρχαία αγάλματα, αντίγραφα του Πραξιτέλη. Ο Ιλισός ακόμα ήταν ανοιχτός και η Αθήνα δεν είχε πνιγεί από τις πολυκατοικίες.

Αριστερά στην φωτογραφία εικονίζεται ο μικρός τότε Βασίλης Βασιλόπουλος, αργότερα δικηγόρος Αθηνών και δεξιά ο πατέρας του, Χρίστος Βασιλόπουλος εκ Κρεστένων Ηλείας, ο οποίος ως Επιθεωρητής Σωματικής Αγωγής είχε πάθος με τον αθλητισμό και καθοδηγούσε προσωπικά τα παιδιά του στα αθλητικά ιδεώδη. Πρόκειται για τον πατέρα και τον παππού μου σε μια αναμνηστική πόζα στην ηλιόλουστη προπολεμική Αθήνα.

Η είσοδος του Παναθηναϊκού Σταδίου με τα προπύλαια, τον Ιλισό και το Πανόραμα Θων. Το Πανόραμα ανεγέρθηκε το 1895 και κατεδαφίστηκε το 1921. Εξυπηρετούσε ψυχαγωγικούς σκοπούς. Το όνομα του το είχε πάρει από τον αυλικό και επιχειρηματία Νικόλαο Θων. Φωτογραφία Alinari, συλλογή Roger-Viollet. Την εντόπισε η Λίζα Κουτσαπλή

Η φωτογραφία σήμερα μπορεί να χαρακτηριστεί σπάνια λόγω των Προπυλαίων που εικονίζονται, αλλά και του Ιλισού ποταμού που σταδιακά «αποχαιρετούσε» τους Αθηναίους. Η κοίτη του άλλοτε ιερού ποταμού ξεκίνησε να καλύπτεται επί Μεταξά στα τέλη της δεκαετίας του ’30 και επομένως εδώ διακρίνεται ένα τμήμα του μαζί με τη παρόχθια βλάστηση. Η τελική κάλυψη του Ιλισού ολοκληρώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1960 επί Καραμανλή.

Stadio_Propylaia
Τα Προπύλαια κατεδαφίστηκαν μετά από μισό αιώνα ζωής και σηματοδότησαν το τέλος μιας ολόκληρης εποχής.

Τα Προπύλαια του Παναθηναϊκού Σταδίου, ανεγέρθηκαν το 1906 μετά από επιθυμία του εθνικού ευεργέτη Γεώργιου Αβέρωφ ενόψει των Β’ Διεθνών Ολυμπιακών Αγώνων. Η κατασκευή προκάλεσε συζητήσεις,  γιατί κάποιοι θεώρησαν ότι η διπλή σειρά των Κορινθιακών κιόνων εμπόδιζε τη θέα προς το εσωτερικό του Σταδίου.

Τα Προπύλαια του Σταδίου στην φάση της κατασκευής τους. Αριστερά βλέπουμε τη Παλλάδα Αθηνά και δεξιά τον «Αναπαυόμενο Σάτυρο» αντίγραφο από το γλυπτό του Πραξιτέλη. Ο Σάτυρος ήταν αρχικά τοποθετημένος στην οδό των Τριπόδων στην αρχαία Αθήνα. Σήμερα, ένα από τα πιο πετυχημένα αντίγραφα εκτίθεται στα Μουσεία Καπιτωλείου της Ρώμης, ενώ η τύχη του αρχικού προτύπου αγνοείται. Οι κατασκευές των προπυλαίων ήταν είτε γύψινες  είτε πήλινες βαμμένες με άσπρο χρώμα.

Πέρασαν τελικά σαρανταέξι χρόνια μέχρις ότου κατεδαφιστούν και αφού είχαν παραδοθεί στην ανελέητη φθορά του χρόνου. Όπως έμαθα μεταγενέστερα, οι κίονες δεν ήταν μαρμάρινοι, ούτε πέτρινοι, αλλά επρόκειτο για γύψινες κατασκευές με ημερομηνία λήξης …
Η κατεδάφισή τους ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 1952. Είναι ένα ακόμα χαμένο κομμάτι της παλιάς πόλης.

Χρίστος Βασιλόπουλος

Διαβάστε ακόμη:  Πώς βγήκε η φράση «ποιος θα πληρώσει το μάρμαρο» και τι σχέση έχει με το Καλλιμάρμαρο Στάδιο

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here